Shloka 1

The Greatness of Offering Piṇḍas at Viṣṇvādipada (Viṣṇupada) — Gayā Śrāddha Procedure and Fruits

Devanagari script

वसुरुवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । तृतीयदिवसे कृत्यं गयासंगफलप्रदम् ॥ १ ॥

Transliteration

vasuruvāca | atha te saṃpravakṣyāmi bhuktimuktipradāyakam | tṛtīyadivase kṛtyaṃ gayāsaṃgaphalapradam || 1 ||

Translation

Vasu nói: Nay ta sẽ nói rõ cho ngươi nghi lễ cần làm vào ngày thứ ba—nghi lễ ban cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát, và đem lại công đức do được kết duyên với Gayā.

Word by Word

• वसुः: Vasu
• वसुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; ‘said’

• अथ: then, now
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; ‘to you’

• सम्-प्रवक्ष्यामि: I will explain
• सम्-प्रवक्ष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद; ‘I will explain fully’

• भुक्ति-मुक्ति-प्रदायकम्: giving enjoyment and liberation
• भुक्ति-मुक्ति-प्रदायकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक) + मुक्ति (प्रातिपदिक) + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (भुक्ति+मुक्ति) द्वन्द्व + तत्पुरुष ‘giver of enjoyment and liberation’ (qualifies कृत्यम् understood/next)

• तृतीय-दिवसे: on the third day
• तृतीय-दिवसे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक) + दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय ‘on the third day’

• कृत्यम्: the rite to be done
• कृत्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of ‘will explain’

• गया-सङ्ग-फल-प्रदम्: granting the fruit of connection with Gayā
• गया-सङ्ग-फल-प्रदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गया (प्रातिपदिक) + सङ्ग (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष ‘giving the fruit of association with Gayā’

Speaker

Vasu

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Gayā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It introduces a specific third-day ritual connected with the Gayā tirtha, emphasizing that properly performed tirtha-rites can yield both bhukti (worldly well-being) and mukti (liberation).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By framing the rite as bhukti-mukti-prada, it reflects the Purāṇic bhakti-ethos where sacred observances at a Vishnu-associated tirtha like Gayā are performed with faith, leading to both temporal and transcendent fruits.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is implied: the verse signals a time-specific prescription—“on the third day”—indicating structured observance and sequencing typical of śrāddha/tīrtha-kriyā manuals.