Shloka 62

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

Devanagari script

पांरुष्यमनृतं वापि पैशुन्यं चापि सर्वशः । असंबद्धप्रलापश्च वाचिकं स्याच्चतुर्विधम् ॥ ६२ ॥

Transliteration

pāṃruṣyamanṛtaṃ vāpi paiśunyaṃ cāpi sarvaśaḥ | asaṃbaddhapralāpaśca vācikaṃ syāccaturvidham || 62 ||

Translation

Lời nói thô ác, lời dối trá, lời gièm pha sau lưng, và lời nói nhảm nhí vô nghĩa—tội lỗi nơi lời nói được nói là có bốn loại.

Word by Word

• पारुष्यम्: harsh speech
• पारुष्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पारुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (enumerated item)

• अनृतम्: falsehood
• अनृतम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा

• वा: or
• वा: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)

• अपि: also
• अपि: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक निपात (also/even)

• पैशुन्यम्: slander/tale-bearing
• पैशुन्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पैशुन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (and)

• अपि: also
• अपि: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also)

• सर्वशः: in every way
• सर्वशः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (in every way/entirely)

• असंबद्ध-प्रलापः: incoherent prattle
• असंबद्ध-प्रलापः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असंबद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक) + प्रलाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयसमासः—असंबद्धः प्रलापः (incoherent talk)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (and)

• वाचिकम्: verbal
• वाचिकम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाचिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण—वाक्सम्बन्धि (verbal)

• स्यात्: is/should be
• स्यात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• चतुर्विधम्: fourfold
• चतुर्विधम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; द्विगुसमासः—चत्वारो विधाः यस्य (fourfold)

Speaker

Narada (teaching in a dharma-instruction context; traditional dialogue framework with Sanatkumara lineages)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the four primary verbal faults to be restrained; purifying speech is presented as a direct support for inner purity, dharma, and steady spiritual practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti relies on śuddha-vāk—truthful, gentle, and meaningful speech—because the same tongue used for gossip or harshness cannot remain fit for nāma-japa, kīrtana, and praise of the Lord.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

While not a technical Vedāṅga lesson, it aligns with Śikṣā (discipline of utterance) and Vyākaraṇa-informed clarity: speak truthfully, avoid harmful wording, and refrain from incoherent, purposeless speech.