Shloka 6

Mohinī-prashna

The Question about Mohinī

Devanagari script

पुरोडाशोऽपि वामोरु संप्राप्ते हरिवासरे । अभक्ष्येण समः प्रोक्तः किं पुनश्चात्तनक्रिया ॥ ६ ॥

Transliteration

puroḍāśo'pi vāmoru saṃprāpte harivāsare | abhakṣyeṇa samaḥ proktaḥ kiṃ punaścāttanakriyā || 6 ||

Translation

Hỡi người có đùi thon đẹp, khi ngày thánh của Hari (Harivāsara/Ekādaśī) đã đến, ngay cả bánh gạo tế lễ (puroḍāśa) cũng được nói là ngang với vật thực bị cấm. Huống chi những bữa ăn thường ngày và các việc ăn uống hằng nhật lại càng phải tránh!

Word by Word

• पुरोडाशः: puroḍāśa (sacrificial cake)
• पुरोडाशः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: पुरोडाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• अपि: even
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle) = even/also

• वामोरु: O fair-thighed lady
• वामोरु: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: वामोरु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; Vocative; कर्मधारय (वामा ऊरू यस्याः/वामे ऊरू) used as epithet

• संप्राप्ते: when it has come/when it arrives
• संप्राप्ते: अधिकरण (Locative absolute)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) > संप्राप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; Locative absolute sense: ‘when (it is) arrived/when it has come’

• हरिवासरे: on Hari’s day (Ekādaśī)
• हरिवासरे: अधिकरण (Time-locative)
• Type: Noun
• Root: हरिवासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; Locative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (हरेः वासरः)

• अभक्ष्येण: with/like the inedible (forbidden)
• अभक्ष्येण: करण (Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: अभक्ष्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (as/with)

• समः: equal/same
• समः: विशेषण (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; predicate adjective to पुरोडाशः

• प्रोक्तः: is declared
• प्रोक्तः: क्रिया (Predicative)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु) > प्रोक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Past passive participle (is said/declared)

• किम्: what (then)
• किम्: सम्बन्ध (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्न-निपात (interrogative particle) used idiomatically with पुनः = ‘what then’

• पुनः: then/further
• पुनः: सम्बन्ध (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) = again/further/then

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• आत्तन-क्रिया: the act of eating (food taken) / eating-activity
• आत्तन-क्रिया: कर्ता (Subject, implied: ‘what then of…’)
• Type: Noun
• Root: आत्तन (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्तनस्य क्रिया)

Speaker

Sanatkumara (teaching in dialogue with Narada; addressing a female interlocutor as vāmoru in the instruction style)

Vrata Kalpa

Vrata: Ekadashi

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Hari
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates Harivāsara (Ekādaśī) as a distinctly sacred time where even normally sanctified offerings are treated as unsuitable for eating, emphasizing heightened purity, restraint, and Vishnu-centered devotion.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prioritizing Hari’s day over personal appetite, the verse frames fasting/restraint as an act of loving obedience and remembrance of Vishnu—Bhakti expressed through disciplined vrata.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual-dharma application: it gives a vrata-based dietary injunction (niyama) for a specific sacred calendrical observance (Harivāsara/Ekādaśī), aligning daily conduct with scriptural ritual timing.