Shloka 70

The Discourse of Rukmāṅgada

Prabodhinī Ekādaśī, Kārtika-vrata, and Satya-dharma

Devanagari script

लवणे तु तृतीयायां सप्तम्यां पिशिते शुभे । आज्येषु पौर्णमास्यां वै सुरायां रविसंक्रमे ॥ ७० ॥

Transliteration

lavaṇe tu tṛtīyāyāṃ saptamyāṃ piśite śubhe | ājyeṣu paurṇamāsyāṃ vai surāyāṃ ravisaṃkrame || 70 ||

Translation

Với muối, sự nhiễm lỗi/ô uế được tính trong ba ngày; với thịt, một cách “cát tường”, được tính trong bảy ngày; với bơ ghee thì cho đến ngày rằm; và với rượu thì cho đến kỳ chuyển vận của Mặt Trời (saṅkrānti).

Word by Word

• लवणे: in salt / regarding salt
• लवणे: अधिकरण (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध (discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, विरोध/विशेषार्थक (particle: ‘but/indeed’)

• तृतीयायाम्: on the third (lunar day)
• तृतीयायाम्: अधिकरण (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; ‘on the third (tithi/day)’

• सप्तम्याम्: on the seventh (lunar day)
• सप्तम्याम्: अधिकरण (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; ‘on the seventh (tithi/day)’

• पिशिते: in meat
• पिशिते: अधिकरण (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पिशित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; ‘in meat’

• शुभे: auspicious
• शुभे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; adjective qualifying पिशिते (‘in auspicious [context]’)

• आज्येषु: in ghee (items)
• आज्येषु: अधिकरण (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), बहुवचन; ‘in ghee/clarified butter (items)’

• पौर्णमास्याम्: on the full-moon day
• पौर्णमास्याम्: अधिकरण (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पौर्णमासी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; ‘on the full-moon day’

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध (discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle: ‘indeed’)

• सुरायाम्: in liquor
• सुरायाम्: अधिकरण (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन

• रविसंक्रमे: at the sun’s transit (saṅkrānti)
• रविसंक्रमे: अधिकरण (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रवि + संक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (‘sun’ + ‘transition/ingress’)

Speaker

Narada (teaching in a dharma/vrata context; traditional dialogue framework attributes instruction to Narada in narration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Ravi (Sun)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It sets graded time-bound restraints based on the substance involved, showing how dharma regulates conduct through measurable periods of restraint so that one returns to ritual and spiritual discipline in an orderly way.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti in Purāṇic practice is supported by niyama (self-restraint). By prescribing specific waiting periods, the verse protects the devotee’s worship rhythm—helping keep offerings, vows, and temple/service acts aligned with purity and timing.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) is implied through “ravisaṃkrama” (solar transit), indicating that calendrical markers like saṅkrānti and paurṇamāsī govern when certain rites or resumptions are considered valid.