Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

The Discourse of Rukmāṅgada

Prabodhinī Ekādaśī, Kārtika-vrata, and Satya-dharma

स्वर्णदीसेवनं युक्तमथवा हरिपूजनम् । न कृतं यन्मया बाल्ये यौवने न कृतं च यत् ॥ ६१ ॥

svarṇadīsevanaṃ yuktamathavā haripūjanam | na kṛtaṃ yanmayā bālye yauvane na kṛtaṃ ca yat || 61 ||

Phụng sự nơi dòng sông thiêng Svarṇadī, hoặc thờ phượng Đức Hari, quả là điều hợp đạo; nhưng những gì ta đã không làm khi còn thơ ấu, và những gì ta cũng không làm lúc tuổi trẻ—những bổn phận bị bỏ quên ấy nay đè nặng trong lòng ta.

svarṇa-dī-sevanamservice/observance of the golden lamp (rite)
svarṇa-dī-sevanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarṇa + dī + sevana (प्रातिपदिक); घटकाः—स्वर्ण + दी(दीप) + सेवन
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा (Nominative, 1st); वचनम्—एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (स्वर्णस्य दी(दीप)सेवनम्)
yuktamproper / suitable
yuktam:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा (Nominative, 1st); वचनम्—एकवचन (Singular); विधेयविशेषणम् (predicative adjective)
athavāor else
athavā:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootathavā (अव्यय)
Formअव्ययम्—विकल्प (disjunctive: or)
hari-pūjanamworship of Hari
hari-pūjanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari + pūjana (प्रातिपदिक); घटकाः—हरि + पूजन
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा (Nominative, 1st); वचनम्—एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (हरेः पूजनम्)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formकृत्—क्त (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc); वचनम्—एकवचन (Singular); भावे प्रयोगः (as 'done')
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Relative pronoun); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc); वचनम्—एकवचन (Singular)
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun); विभक्तिः—तृतीया (Instrumental, 3rd); वचनम्—एकवचन (Singular)
bālyein childhood
bālye:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootbālya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—सप्तमी (Locative, 7th); वचनम्—एकवचन (Singular)
yauvanein youth
yauvane:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—सप्तमी (Locative, 7th); वचनम्—एकवचन (Singular)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formकृत्—क्त (Past passive participle); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा/द्वितीया; वचनम्—एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्—समुच्चय (and)
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Relative pronoun); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विभक्तिः—प्रथमा/द्वितीया; वचनम्—एकवचन

Narada (narrative voice within the Uttara-Bhaga tirtha-mahatmya context)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhakti

H
Hari (Vishnu)
S
Svarṇadī

FAQs

It highlights remorse for neglecting sacred duties—tirtha-sevana and Hari-puja—teaching that spiritual practice should be undertaken while life’s stages allow, not postponed until regret arises.

By placing “Hari-pūjana” as the central remedy and rightful practice, the verse frames devotion to Vishnu as a primary dharmic act whose neglect leads to inner suffering and whose performance is spiritually stabilizing.

Ritual discipline (kalpa-oriented practice) is implied: regular pūjā and tīrtha-sevā as structured acts of dharma, emphasizing timely observance and consistency rather than mere intention.