Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 2›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 46

Devanagari script

जीर्णं पतिं यौवनगर्विता यथा त्यजंति नार्यो झषकेतुनार्दिताः । तथा हि वेधं विबुधास्त्यजंति तिथ्यंतरं धर्मविवृद्धये सदा ॥ ४६ ॥

Transliteration

jīrṇaṃ patiṃ yauvanagarvitā yathā tyajaṃti nāryo jhaṣaketunārditāḥ | tathā hi vedhaṃ vibudhāstyajaṃti tithyaṃtaraṃ dharmavivṛddhaye sadā || 46 ||

Translation

Như người nữ kiêu hãnh vì tuổi xuân, khi bị dục vọng do Kāma (kẻ mang cờ hình cá) khuấy động mà bỏ người chồng già; cũng vậy, bậc trí luôn bỏ tithi bị “xuyên” (vedha) và chọn tithi khác, để dharma không ngừng tăng trưởng.

Word by Word
जीर्णम्worn-out; old
जीर्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजॄ (धातु) → जीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘पतिम्’ इति विशेषणम्
पतिम्husband
पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
यौवनगर्विताःproud of youth
यौवनगर्विताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयौवन-गर्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (यौवनेन/यौवनस्य गर्वः यस्याः) ‘यौवनगर्विता’ = यौवनगर्वयुक्ता; ‘नार्यः’ इति विशेषणम्
यथाas
यथा:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक
त्यजन्तिabandon
त्यजन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नार्यःwomen
नार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
झषकेतुनार्दिताःtormented by Kāma (the one with fish-banner)
झषकेतुनार्दिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootझषकेतु-नार्दित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुष (झषकेतुना नार्दिताः = मन्मथेन पीडिताः); ‘नार्यः’ इति विशेषणम्
तथाso; likewise
तथा:
Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
वेधम्the ‘vedha’ (piercing/affliction; viddhā-doṣa)
वेधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विबुधाःthe wise; learned people
विबुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्यजन्तिabandon
त्यजन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तिथ्यन्तरम्another tithi; an alternative lunar day
तिथ्यन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतिथि-अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तिथेः अन्तरम्)
धर्मविवृद्धयेfor the increase of dharma
धर्मविवृद्धये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधर्म-विवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य विवृद्धिः)
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: hasya

Characters & Entities
N
Narada
K
Kama (Jhaṣaketu)

FAQs

It teaches that dharma is protected by proper observance: when a tithi is ‘vedha’ (ritually obstructed/unsuitable), the wise shift to a suitable alternate tithi so that the rite produces true merit rather than mere formality.

Bhakti is supported by disciplined practice—devotional vows and worship become most fruitful when performed at the proper sacred time; thus the devotee follows scriptural timing (tithi-śuddhi) to honor the deity correctly.

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) and pañcāṅga-based timekeeping: identifying tithi, recognizing vedha/obstruction, and selecting the correct alternative day for vratas and rituals.

←Previous Verse
Next Verse→