Shloka 27

The Liberation of the Lizard

Godhā-vimukti

Devanagari script

त्वया भर्तरि संयोज्यो रक्ष्यं ग्रीवाशयांकुरम् । भविष्यति पतिर्वश्यो नान्यां यास्यति सुन्दरीम् ॥ २७ ॥

Transliteration

tvayā bhartari saṃyojyo rakṣyaṃ grīvāśayāṃkuram | bhaviṣyati patirvaśyo nānyāṃ yāsyati sundarīm || 27 ||

Translation

Nàng hãy dùng nó liên hệ với phu quân mình, và phải gìn giữ bùa hộ mệnh như mầm non đặt nơi hõm cổ. Chồng nàng sẽ trở nên thuận phục; hỡi người đẹp, chàng sẽ không đến với người đàn bà khác.

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• भर्तरि: on the husband
• भर्तरि: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• संयोज्यः: should be applied/joined
• संयोज्यः: विधेय (Predicate obligation)
• Type: Verb
• Root: √युज् (युज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणरूप कृत्य-प्रत्यय (gerundive/obligatory) ‘to be applied/joined’

• रक्ष्यम्: is to be protected
• रक्ष्यम्: विधेय (Predicate obligation)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् (रक्ष् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृत्य-प्रत्यय (gerundive) ‘to be protected/guarded’

• ग्रीवाशयांकुरम्: the neck-region sprout/mark
• ग्रीवाशयांकुरम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ग्रीवा + आशय + अङ्कुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः: ग्रीवायाः आशये अङ्कुरः (sprout at the neck-region)

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √भू (भू धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• पतिः: husband
• पतिः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वश्यः: submissive/under control
• वश्यः: कर्तृ-विशेषण (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: वश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध-निपात (negation particle)

• अन्याम्: another (woman)
• अन्याम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यास्यति: will go to/approach
• यास्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √या (या धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुन्दरीम्: a beautiful woman
• सुन्दरीम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Narada (instructional discourse; ritual/vrata-style guidance)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse reflects a vrata-style, protective domestic rite aimed at preserving marital fidelity and harmony, emphasizing careful observance and safeguarding of the prescribed ritual object.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is not explicit here; the focus is pragmatic grihastha practice. In the Purāṇic frame, such rites are typically performed with faith (śraddhā) and reverence to dharma, which supports a disciplined life conducive to devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It chiefly reflects kalpa-prayoga (ritual procedure) rather than a specific Vedāṅga lesson; the practical takeaway is adherence to prescribed application (saṃyojana) and protection (rakṣaṇa) of the ritual implement as part of rite-accuracy.