Shloka 31

Rukmāṅgada–Vāmadeva Saṃvāda: Ahimsa, Hunting, and the Fruit of Dvādaśī-Bhakti

Devanagari script

अद्य मे पातकं क्षीणं संप्राप्तं कर्मणः फलम् । दृष्ट्वा तव पदांभोजं सम्यग्ध्यानपरस्य च ॥ ३१ ॥

Transliteration

adya me pātakaṃ kṣīṇaṃ saṃprāptaṃ karmaṇaḥ phalam | dṛṣṭvā tava padāṃbhojaṃ samyagdhyānaparasya ca || 31 ||

Translation

Hôm nay tội lỗi của tôi đã tiêu trừ, và quả chân thật của nghiệp xưa đã đến—vì tôi được chiêm bái đôi chân sen của ngài, và được thấy bậc chuyên nhất trong chánh thiền.

Word by Word

• अद्य: today/now
• अद्य: कालाधिकरण (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन (enclitic)

• पातकम्: sin
• पातकम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• क्षीणम्: destroyed/waned
• क्षीणम्: विधेय-विशेषण (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √क्षि (धातु) → क्षीण (कृदन्त, भूतकर्मणि)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पातकम् इति विशेष्येण सह

• संप्राप्तम्: has been obtained
• संप्राप्तम्: विधेय-विशेषण (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + √आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त, भूतकर्मणि)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; फलम् इति विशेष्येण सह

• कर्मणः: of (my) action/deed
• कर्मणः: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: हेतु/पूर्वक्रिया (Cause/prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund)

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन

• पद-अम्भोजम्: your lotus-feet
• पद-अम्भोजम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘पदस्य अम्भोजम्’ (lotus of the feet)

• सम्यक्-ध्यान-परस्य: of you who are devoted to proper meditation
• सम्यक्-ध्यान-परस्य: सम्बन्ध (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सम्यक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + ध्यान (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa ‘सम्यक् ध्यानं परः’ = ‘one devoted to proper meditation’ (genitive agreeing with तव)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

A devotee/pilgrim addressing a revered spiritual person (guru/saint) within the Tirtha-Mahatmya narrative frame

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that sin is destroyed and karmic merit ripens through sacred darśana—especially the vision of a holy person’s lotus-feet—and through association with those established in right meditation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as grace-filled: simply beholding the revered feet (a classic Purāṇic bhakti-image) and honoring a meditator’s presence becomes a transforming act that grants the ‘fruit of karma’ and inner purification.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught directly; the practical takeaway is sādhana-based—darśana, satsanga, and samyak-dhyāna as disciplines for purification and spiritual progress.