Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 116

The Exposition of the Maheśa Mantra

Mahēśa-mantra-prakāśana

Devanagari script

कुर्यात्प्रयोगान्कल्योक्तानभीष्टफलसिद्धये । दुग्धसिक्तैः सुधाखंडैर्हुत्वा प्रत्यहमादरात् ॥ ११६ ॥

Transliteration

kuryātprayogānkalyoktānabhīṣṭaphalasiddhaye | dugdhasiktaiḥ sudhākhaṃḍairhutvā pratyahamādarāt || 116 ||

Translation

Để thành tựu quả mong cầu, nên thực hành các ứng dụng nghi lễ được dạy là cát tường. Mỗi ngày với lòng cung kính, hãy dâng hỏa cúng những miếng đường phèn được thấm sữa.

Word by Word

• कुर्यात्: should perform
• कुर्यात्: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• प्रयोगान्: applications/ritual procedures
• प्रयोगान्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: प्रयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन

• कलि-उक्तान्: taught by Kali (for Kali-yuga)
• कलि-उक्तान्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: कलि (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त, √वच्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कलिना उक्ताः)

• अभीष्ट-फल-सिद्धये: for the attainment of the desired result
• अभीष्ट-फल-सिद्धये: सम्प्रदान (Sampradāna)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; तत्पुरुष-श्रृंखला (अभीष्टस्य फलस्य सिद्धिः)

• दुग्ध-सिक्तैः: with (things) sprinkled with milk
• दुग्ध-सिक्तैः: करण (Karaṇa)
• Type: Adjective
• Root: दुग्ध (प्रातिपदिक) + सिक्त (कृदन्त, √सिच्)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; तत्पुरुष (दुग्धेन सिक्ताः)

• सुधा-खण्डैः: with pieces of sugar-candy
• सुधा-खण्डैः: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: सुधा (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; तत्पुरुष (सुधायाः खण्डाः)

• हुत्वा: having offered (into fire)
• हुत्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• प्रति-अहम्: every day
• प्रति-अहम्: कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय) + अहन्/अह (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव समास; अव्यय (adverb)

• आदरात्: out of respect/with earnestness
• आदरात्: हेतु (Hetu)
• Type: Noun
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)

Speaker

Narada (in dialogue context with the Sanatkumara tradition; instructional voice of the text)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined, scripture-guided ritual practice (prayoga) performed consistently and attentively, teaching that steadiness and correct procedure are essential for the fruition of intended spiritual or worldly aims.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily ritual-technical, it aligns with bhakti through the attitude of ādarā (reverent care) and daily offering, cultivating devotion by regular, sincere worship expressed through homa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects applied ritual science—selection of specific havis (milk-moistened sugar-candy) and the rule of daily performance—typical of prayoga-style instruction connected to Vedanga-oriented procedure and sacrificial discipline.