Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 100

Devanagari script

उमादिकास्ततो बाह्ये शक्राद्यानायुधैः सह । इति संपूज्य देवेशं भक्त्या परमया युतः ॥ १०० ॥

Transliteration

umādikāstato bāhye śakrādyānāyudhaiḥ saha | iti saṃpūjya deveśaṃ bhaktyā paramayā yutaḥ || 100 ||

Translation

Rồi ở bên ngoài nội điện, Umā cùng các chư thiên khác—cùng với Indra và các vị còn lại, kèm theo các thần khí—đã như thế mà phụng thờ Đấng Chúa tể của chư thiên; và với lòng bhakti tối thượng, nghi lễ được hoàn tất đúng pháp.

Word by Word

• उमा-आदिकाः: Umā and others
• उमा-आदिकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-समूहवाचकः, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); ‘आदि’ = समासे अवयवः

• ततः: then/thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/प्रातिपदिक-तद् से)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)

• बाह्ये: in the outer (place)
• बाह्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: बाह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); स्थानवाचक-विशेषण

• शक्र-आद्यान्: Indra and the others
• शक्र-आद्यान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्र + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘शक्रादि’ = इन्द्र-प्रमुखान्

• आयुधैः: with weapons
• आयुधैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: आयुध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• सह: together with
• सह: Sahakari (सहकारी/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-सम्बन्धबोधक (postposition)

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative/particle)

• सम्-पूज्य: having duly worshipped
• सम्-पूज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातु: पूज् (10/चुरादि)

• देव-ईशम्: the Lord of the gods
• देव-ईशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘देवेश’ = देवानाम् ईशः

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• परमया: supreme
• परमया: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक; परम्-तरा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘भक्त्या’ इत्यस्य विशेषणम्

• युतः: endowed/associated (with)
• युतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युत (प्रातिपदिक; √युज् से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

Speaker

Narada (narrating within the Narada Purana dialogue tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Umā
• Śakra (Indra)
• Deveśa (Lord of the gods)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that true worship is marked by paramā-bhakti (supreme devotion) and proper completion of ritual honour (saṃpūjā), showing devotion as the inner force behind outer ceremonial acts.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is presented as the qualifying power that makes worship effective—external pūjā is performed, but it is ‘supreme devotion’ that defines the worshipper’s spiritual state.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects ritual organization—distinguishing ‘outside’ worship and the proper sequencing/completion of pūjā—aligning with Kalpa-style procedural discipline (prayoga/vidhi) often discussed alongside Vedāṅga-oriented practice.