Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8
Nityā-paṭala-prakaraṇa
The Exposition of the Nityā-paṭala
Devanagari script
कालेनान्यञ्च दुःखार्त्तिवासनानाशनो ध्रुवम् । पराहंतामयं सर्वस्वरूपं चात्मविग्रहम् ॥ ८ ॥
Transliteration
kālenānyañca duḥkhārttivāsanānāśano dhruvam | parāhaṃtāmayaṃ sarvasvarūpaṃ cātmavigraham || 8 ||
Translation
Theo thời gian, chắc chắn cũng có sự tiêu trừ những vāsanā khác vốn bị khổ não bức bách. Đó là Đấng Tối Thượng, không mang bệnh ngã chấp (ahaṃtā), có bản tính là muôn hình tướng, và lấy chính Ngã (Ātman) làm thân thể của mình.
Word by Word
कालेनby/with time
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular (by/with time)
अन्यत्another/other (thing)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘other/another’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय; conjunction
दुःखार्त्तिवासनानाशनःdestroyer of suffering, affliction, and vāsanās
दुःखार्त्तिवासनानाशनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख + आर्ति + वासना + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; बहुपद-तत्पुरुषः (दुःख-आर्ति-वासना-नाशनः = destroyer of suffering, affliction, and latent impressions)
ध्रुवम्surely; certainly
ध्रुवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण/निश्चयार्थक: ‘certainly, surely’ (also can be neut. acc. sg. ‘fixed’)
पराsupreme
परा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; used as qualifier in compound with अहंता
अहंतामयम्consisting of ‘I-ness’
अहंतामयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअहंता + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; तत्पुरुषः (अहंतया मयम् = consisting of I-ness)
सर्वस्वरूपम्the nature/form of all
सर्वस्वरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; तत्पुरुषः (सर्वस्य स्वरूपम् = the form/nature of all)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय; conjunction
आत्मविग्रहम्the embodiment/form of the Self
आत्मविग्रहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; तत्पुरुषः (आत्मनः विग्रहः = embodiment/form of the Self)
Speaker
Unspecified (gnomic/authorial voice)
Vrata Kalpa
Vrata: none
Verse Rasa
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: karuna
Characters & Entities
T
time (kāla)V
vāsanā (latent impressions)D
duḥkha/ārtti (sorrow/affliction)A
ahaṃtā (ego-sense)Ā
ātman (Self)FAQs