Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 103

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

Devanagari script

लवणैः सर्षर्पैरैरितरैर्वाथ होमतः । सतैलाक्तैर्निशामध्ये त्वानयेद्वांछितां वधूम् ॥ १०३ ॥

Transliteration

lavaṇaiḥ sarṣarpairairitarairvātha homataḥ | satailāktairniśāmadhye tvānayedvāṃchitāṃ vadhūm || 103 ||

Translation

Bằng cách dâng hỏa cúng với muối, hạt cải và các vật tương tự, lại xức dầu, người ta có thể vào giữa đêm khiến cô dâu mong muốn được đưa đến (theo ảnh hưởng của mình).

Word by Word

• लवणैः: with salt
• लवणैः: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• सर्षपैः: with mustard seeds
• सर्षपैः: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Noun
• Root: सर्षप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• ऐः: with these
• ऐः: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (instrumental plural ‘with these’)

• इतरैः: with other (items)
• इतरैः: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: इतर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम्

• वा: or
• वा: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Alternative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)

• अथ: then/now
• अथ: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle)

• होमतः: from the homa / by the oblation
• होमतः: अपादान (अपादानम्/Source)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘-तः’ (from/by means of)

• सतैलाक्तैः: smeared with oil (along with it)
• सतैलाक्तैः: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: स-तैल-अक्त (प्रातिपदिक; अक्त = √अञ्ज् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (तैलेन अक्ताः) + उपसर्ग ‘स-’ (सहित/with)

• निशामध्ये: in the middle of the night
• निशामध्ये: अधिकरण (अधिकरणम्/Location)
• Type: Noun
• Root: निशा-मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (निशायाः मध्ये)

• तु: indeed/then
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• आनयेत्: should bring
• आनयेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• वांछिताम्: desired
• वांछिताम्: कर्म (कर्म/Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित (प्रातिपदिक; √वाञ्छ् धातु क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मविशेषणम्

• वधूम्: bride/woman
• वधूम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वधू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Narada (teaching technical ritual applications within Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bhayanaka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse illustrates the Purana’s technical strand (Book 1.3) where ritual acts (homa and anointment) are presented as producing specific results, emphasizing the concept of karma-kāṇḍa efficacy when procedures are performed as prescribed.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This verse is primarily ritual-technical rather than bhakti-centered; it contrasts with bhakti teachings by focusing on result-oriented rites instead of surrender to Vishnu through devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights practical ritual-application knowledge—prayoga of homa (fire oblations), timing (niśā-madhya), and material specifics (salt, mustard, oil)—a technical discipline aligned with Vedanga-style procedural precision.