Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 184

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

Devanagari script

निधानबिलसिद्धान्नसाधिनी कामचोदिता । अथ त्रयोदेशीं नित्यां वक्ष्यामि श्रृणु नारद ॥ १८४ ॥

Transliteration

nidhānabilasiddhānnasādhinī kāmacoditā | atha trayodeśīṃ nityāṃ vakṣyāmi śrṛṇu nārada || 184 ||

Translation

Bị dục vọng thúc đẩy, nàng trở thành người thành tựu món «thực phẩm viên mãn» (siddhānna) thu được từ hang kho báu. Nay ta sẽ nói về pháp trì hằng ngày của Trayodaśī; hãy lắng nghe, hỡi Nārada.

Word by Word

• निधानबिलसिद्धान्नसाधिनी: accomplisher of treasure/cave/perfected-food (siddhi)
• निधानबिलसिद्धान्नसाधिनी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निधान + बिल + सिद्ध + अन्न + साधिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘निधान-बिल-सिद्ध-अन्न-साधिनी’ = accomplisher/provider of treasures, caves, perfected food, etc. (contextual epithet)

• कामचोदिता: impelled by desire
• कामचोदिता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काम + चोदित (चुद्/चोद् धातु)
• Form: क्त (PPP) ‘चोदित’, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘कामेन चोदिता’ = impelled by desire

• अथ: now/then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: ‘now/then’)

• त्रयोदेशीम्: the thirteenth lunar day
• त्रयोदेशीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रयोदशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (tithi-name)

• नित्याम्: regular/eternal
• नित्याम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (qualifying त्रयोदेशीम्)

• वक्ष्यामि: I shall tell
• वक्ष्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• नारद: O Nārada
• नारद: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: Trayodaśī (nitya)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It marks a transition into formal vrata-instruction: the teacher announces the nitya (regular) Trayodaśī observance, framing it as a disciplined dharmic practice following a desire-driven episode.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By introducing a recurring sacred observance (nitya Trayodaśī), it points toward steady devotional discipline—regular vow-keeping as a support for devotion and self-restraint.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Time-based ritual discipline: the verse signals a tithi-specific vrata (Trayodaśī), aligning practice with calendrical reckoning used in Vedāṅga-oriented ritual scheduling.