Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 92

The Description of the Four Durgā Mantras

Devanagari script

कन्दर्पादधिकं सद्यः सौंदर्यमधिगच्छति । लाजान्प्रजुहुयान्मंत्री दधिक्षीरमधुप्लुतान् ॥ ९२ ॥

Transliteration

kandarpādadhikaṃ sadyaḥ sauṃdaryamadhigacchati | lājānprajuhuyānmaṃtrī dadhikṣīramadhuplutān || 92 ||

Translation

Lập tức, người ấy đạt được vẻ đẹp vượt cả Kāma (Thần Ái Dục). Vị chủ lễ thông hiểu chân ngôn nên dâng lājā (hạt rang) vào lửa tế, đã thấm sữa chua, sữa và mật ong.

Word by Word

• कन्दर्पात्: from Kāma (Cupid)
• कन्दर्पात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: कन्दर्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• अधिकम्: more, exceeding
• अधिकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (सौन्दर्यम् इति)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• सौन्दर्यम्: beauty
• सौन्दर्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौन्दर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• अधिगच्छति: attains, obtains
• अधिगच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि√गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• लाजान्: parched grains (lājā)
• लाजान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाजा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (प्रयोगे), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन

• प्रजुहुयात्: should offer (into fire)
• प्रजुहुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र√हु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मन्त्री: the mantra-knower / officiant
• मन्त्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• दधि-क्षीर-मधु-प्लुतान्: soaked with curd, milk, and honey
• दधि-क्षीर-मधु-प्लुतान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दधि (प्रातिपदिक) + क्षीर (प्रातिपदिक) + मधु (प्रातिपदिक) + प्लुत (कृदन्त; √प्लु)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (लाजान् इति); समासः—तत्पुरुषः (दधिक्षीरमधुभिः प्लुताः = soaked with curd, milk, and honey)

Speaker

Narada (in instruction mode within a technical/ritual section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Kandarpa (Kama)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a karma-kāṇḍa style result—enhanced beauty—achieved through a prescribed homa, emphasizing disciplined, mantra-governed ritual action as a means to obtain auspicious worldly outcomes.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse is primarily ritual-technical, it implies reverence to sacred fire and mantra as Vedic instruments; in the Narada Purana’s broader framework, such rites are ideally performed with purity and a devotional attitude that aligns actions with dharma.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual procedure—proper oblation items and method of offering—reflecting Vedāṅga-linked competence (especially Kalpa/ritual praxis) and the role of a mantrī (mantra-trained officiant).