Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

अचिरादेव महती लक्ष्मी संजायते ध्रुवम् । उषाजा जीनालिकेररजोभिर्गृतमिश्रितैः ॥ ६५ ॥

Transliteration

acirādeva mahatī lakṣmī saṃjāyate dhruvam | uṣājā jīnālikerarajobhirgṛtamiśritaiḥ || 65 ||

Translation

Chắc chắn, chẳng bao lâu đại phú quý (Lakṣmī) sẽ phát sinh. Lúc rạng đông, nên dùng phấn/bụi của jīnālikera (một loại dừa/cọ) hòa với bơ ghee.

Word by Word

• अचिरात्: soon
• अचिरात्: कालाधिकरण (अधिकरणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अचिर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावार्थे पञ्चमी (ablatival adverb) — ‘in a short time/from soon’

• एव: indeed
• एव: निपात (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• महती: great
• महती: विशेषण (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा एकवचन (Nom sg.)

• लक्ष्मीः: prosperity/fortune
• लक्ष्मीः: कर्ता (कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा एकवचन (Nom sg.)

• संजायते: arises/is produced
• संजायते: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); उपसर्गः सम्

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: क्रियाविशेषण (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb/निश्चयार्थक)

• उषा-जाः: (things) born of uṣā (a specified substance)
• उषा-जाः: करण (करणम्)
• Type: Noun
• Root: उषा (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा बहुवचन (Nom pl.); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (uṣāyāḥ jāḥ = born of uṣā)

• जीन-अलिकेर-रजोभिः: with the pollen/dust of (jīna-) alikera
• जीन-अलिकेर-रजोभिः: करण (करणम्)
• Type: Noun
• Root: जीन (प्रातिपदिक) + अलिकेर (प्रातिपदिक) + रजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.) ‘रजस्’, तृतीया बहुवचन (Instrumental pl.); समासः तत्पुरुषः (alikerasya rajaḥ; with qualifier jīna-)

• घृत-मिश्रितैः: mixed with ghee
• घृत-मिश्रितैः: विशेषण (करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + मिश्रित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक (m./n.), तृतीया बहुवचन (Instrumental pl.); समासः तत्पुरुषः (ghṛtena miśritaiḥ = mixed with ghee)

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/ritual-application context, traditionally within Narada–Sanatkumara dialogue flow)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Laksmi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a dharmic, ritual means of inviting Lakṣmī—prosperity understood as auspicious order—by using pure substances (ghee) at an auspicious time (dawn).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily ritual-technical, it implies bhakti through honoring Lakṣmī as a divine principle and aligning daily conduct (dawn observance and purity) with sacred intention.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual pragmatics: timing (uṣā/dawn as a muhūrta-like auspicious window) and correct substance-selection/combination (ghee-mixture), consistent with applied Vedic ritual science.