Previous Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 169

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे पञ्चप्रकृतिमन्त्रादिनिरूपणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः ॥ ८३ ॥

iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde pañcaprakṛtimantrādinirūpaṇaṃ nāma tryaśītitamo'dhyāyaḥ || 83 ||

Như vậy kết thúc chương thứ tám mươi ba, mang tựa đề “Trình bày về Năm Prakṛti và các thần chú liên hệ,” thuộc Tiết thứ ba của Đại Tự Sự trong Tiền phần của Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसमाप्ति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/closure particle)
śrī-bṛhat-nāradīyein the venerable Bṛhat-Nāradīya
śrī-bṛhat-nāradīye:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeAdjective
Rootśrī (प्रातिपदिक) + bṛhat (प्रातिपदिक) + nāradīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषणम्—‘पुराणे’ इति पदस्य
purāṇein the Purāṇa
purāṇe:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
pūrva-bhāgein the former part
pūrva-bhāge:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘पूर्वस्य भागः’ (genitive tatpuruṣa)
bṛhat-upākhyānein the great subsidiary narrative
bṛhat-upākhyāne:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootbṛhat (प्रातिपदिक) + upākhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘बृहद् उपाख्यानम्’
tṛtīya-pādein the third section (pāda)
tṛtīya-pāde:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Roottṛtīya (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘तृतीयः पादः’
pañca-prakṛti-mantra-ādi-nirūpaṇamthe exposition of the five prakṛtis, mantras, etc.
pañca-prakṛti-mantra-ādi-nirūpaṇam:
Visheshya (विशेष्य/heading)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या/प्रातिपदिक) + prakṛti (प्रातिपदिक) + mantra (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + nirūpaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; शीर्षकवाचकं नामपदम्; समासः—‘पञ्चप्रकृतयः मन्त्राः आदयः येषां तेषां निरूपणम्’ (समाहार/षष्ठी-तत्पुरुषप्राय)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (indeclinable), शीर्षकनिर्देशक (title-marker: “named/called”)
tryaśītitamaḥeighty-third
tryaśītitamaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottryaśīti (प्रातिपदिक) + -tama (तद्धित/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) विशेषणम्—‘अध्यायः’ इति पदस्य
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Narrator/editorial colophon (Purāṇic redactional voice; not a dialogue line)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

This is a concluding colophon that seals the chapter’s teaching by naming its subject—five prakṛtis and associated mantras—signposting the text’s structured transmission of Vedic-technical knowledge within the Purāṇic framework.

It does not directly teach bhakti; instead, it frames a technical chapter (prakṛti/mantra exposition) that can support devotional practice by clarifying mantra-related and doctrinal categories used in Purāṇic-Vedic worship.

The verse highlights the organizational and technical focus of Book 1.3 (Third Pāda), specifically an exposition involving mantras and doctrinal categories (prakṛti), aligning with Vedāṅga-adjacent, applied scriptural learning.