Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 115

The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Devanagari script

रत्नाकरजलक्रीडो व्रजलीलाप्रदर्शकः । स्वप्रतिज्ञापरिध्वंसी भीष्माज्ञापरिपालकः ॥ ११५ ॥

Transliteration

ratnākarajalakrīḍo vrajalīlāpradarśakaḥ | svapratijñāparidhvaṃsī bhīṣmājñāparipālakaḥ || 115 ||

Translation

Ngài vui đùa trong nước đại dương; Ngài hiển lộ những līlā thiêng liêng của Vraja; Ngài có thể đảo ngược cả lời thệ nguyện của chính mình; và Ngài giữ trọn mệnh lệnh của Bhīṣma—đấng ấy đáng được tưởng niệm và tán dương.

Word by Word

• रत्नाकर-जल-क्रीडः: one whose sport is in the ocean-water
• रत्नाकर-जल-क्रीडः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: रत्नाकर (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + क्रीड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (रत्नाकरस्य जले क्रीडः)

• व्रज-लीला-प्रदर्शकः: revealer of the Vraja pastimes
• व्रज-लीला-प्रदर्शकः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक) + लीला (प्रातिपदिक) + प्रदर्शक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (व्रजस्य लीलाः प्रदर्शयति इति)

• स्व-प्रतिज्ञा-परिध्वंसी: destroyer of his own vow
• स्व-प्रतिज्ञा-परिध्वंसी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक) + परिध्वंसिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य प्रतिज्ञायाः परिध्वंसी)

• भीष्म-आज्ञा-परिपालकः: observer of Bhīṣma’s command
• भीष्म-आज्ञा-परिपालकः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: भीष्म (प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक) + परिपालक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (भीष्मस्य आज्ञां परिपालयति)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vishnu-stuti context within Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Vishnu
• Krishna
• Bhishma
• Vraja
• Ocean (Ratnakara)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents concentrated epithets of the Lord showing that His līlā is both cosmic (sporting in the ocean) and intimate (Vraja), and that He prioritizes devotee-protection over even His own vows—making remembrance of Him a direct support for bhakti.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is nourished by nāma-smaraṇa through descriptive names: meditating on the Lord’s Vraja-līlā and His readiness to break His own pledge for a devotee builds trust (śraddhā) and surrender (śaraṇāgati).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Primarily the stotra/nāma tradition connected with correct recitation (Śikṣā) and word-formation/compound understanding (Vyākaraṇa): the verse uses dense compounds (samāsa) that are meant to be pronounced and contemplated accurately as part of devotional practice.