Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 112

Kṛṣṇādi-mantra-varga-varṇana

Classification of Krishna and Related Mantras

Devanagari script

बीजेनैव षडंगानि कृत्वा ध्यानं समाचरेत् । पुरुषोत्तममंत्रोक्तं सर्वं वास्य प्रकीर्तितम् ॥ ११२ ॥

Transliteration

bījenaiva ṣaḍaṃgāni kṛtvā dhyānaṃ samācaret | puruṣottamamaṃtroktaṃ sarvaṃ vāsya prakīrtitam || 112 ||

Translation

Sau khi thực hiện sáu chi phần (ṣaḍaṅga) ngay bằng chính âm hạt giống (bīja), hành giả nên tiếp tục tu tập thiền quán cho đúng pháp. Tất cả điều này đã được tuyên dạy đúng theo những gì được nói trong Puruṣottama-mantra.

Word by Word

• बीजेन: by/with the bīja
• बीजेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental 3), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारणार्थक निपात (emphatic: only/indeed)

• षडङ्गानि: the six limbs (aṅgas)
• षडङ्गानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: षट् (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative 2), बहुवचन; द्विगुसमासः—‘षड् अङ्गानि’ (six limbs)

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• ध्यानम्: meditation
• ध्यानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समाचरेत्: should practice/perform
• समाचरेत्: Vidhi-kriyā (विधि-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• पुरुषोत्तम-मन्त्र-उक्तम्: as stated in the Puruṣottama-mantra
• पुरुषोत्तम-मन्त्र-उक्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुरुषोत्तम (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘पुरुषोत्तम-मन्त्रेण उक्तम्’ (said in the Puruṣottama-mantra)

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय, विकल्पार्थक निपात (or/alternatively)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed
• प्रकीर्तितम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-कीर्त् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रोक्तम्/वर्णितम्’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical mantra-vidhi context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Puruṣottama (Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links correct mantra-procedure (ṣaḍaṅga done via the bīja) with the inner culmination of practice—dhyāna—showing that ritual precision is meant to mature into focused contemplation of Puruṣottama (Vishnu).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is structured as mantra-based worship: the devotee sanctifies body and speech through the mantra’s auxiliaries and then settles into meditation on Puruṣottama, making devotion both disciplined and inward.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights technical mantra-application (prayoga) commonly systematized through śikṣā (correct utterance) and ritual method—using a bīja to accomplish ṣaḍaṅga/nyāsa efficiently before meditation.