Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 146

The Exposition of the Krishna Mantra (Kṛṣṇa-mantra-prakāśa): Nyāsa, Dhyāna, Worship, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

अयुतत्रितयं रात्रौ सिद्धार्थैस्त्रिमधुप्लुतैः । प्रत्यहं जुह्वतो मासात्सुरेशोऽपि वशीभवेत् ॥ १४६ ॥

Transliteration

ayutatritayaṃ rātrau siddhārthaistrimadhuplutaiḥ | pratyahaṃ juhvato māsātsureśo'pi vaśībhavet || 146 ||

Translation

Nếu vào ban đêm, người ấy dâng vào lửa tế (homa) ba vạn hạt mù tạt trắng (siddhārtha) đã ngâm trong ba loại mật ong, thực hành mỗi ngày suốt một tháng, thì ngay cả Chúa tể chư thiên cũng bị nhiếp phục dưới ảnh hưởng của người ấy.

Word by Word

• अयुतत्रितयम्: a set of three ayutas (30,000)
• अयुतत्रितयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयुत + त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; द्विगुसमासः (संख्यापूर्वक-समाहार)

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case/अधिकरण), एकवचन

• सिद्धार्थैः: with white mustard seeds
• सिद्धार्थैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सिद्धार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case/करण), बहुवचन

• त्रिमधुप्लुतैः: soaked in three kinds of honey
• त्रिमधुप्लुतैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + मधु + प्लुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case/करण), बहुवचन; (मधु-प्लुत = मधुना प्लुत/सिक्त) तदर्थे विशेषणम्

• प्रत्यहम्: every day
• प्रत्यहम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + अहन् (अव्ययीभाव-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• जुह्वतः: of (one) offering into the fire
• जुह्वतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); षष्ठी (6th case/सम्बन्ध), एकवचन; पुंलिङ्ग (कर्तृवाचक)

• मासात्: within/from (the period of) a month
• मासात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case/अपादान), एकवचन

• सुरेशः: the lord of the gods (Indra)
• सुरेशः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुरेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/कर्ता), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (even/also)

• वशीभवेत्: would become controlled/subdued
• वशीभवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वशी-भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; (वशीभू = वशीभवति)

Speaker

Narada (teaching in a technical-ritual context; dialogue tradition commonly with Sanatkumara lineage)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Sureśa (Indra)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the Purana’s technical (prayoga) tradition: disciplined, time-bound homa performed with specified substances is said to generate powerful results (siddhi), demonstrating the potency attributed to regulated Vedic ritual action (karma).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This particular verse is primarily karma-pradhana (ritual-result focused) rather than bhakti-centered; it shows a pragmatic ritual method. In Narada Purana’s broader framework, such rites are typically subordinated to dharma and purified intention, while Vishnu-bhakti remains the higher integrating aim.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects procedural ritual know-how tied to kalpa (ritual manuals): precise materials (siddhārtha, honey), timing (night), count (30,000), and duration (one month) as key parameters for a homa-prayoga.