Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 90

तच्छ्रुत्वोमापतिः प्रीतो निरीक्ष्य हरिमव्ययः । स्वांशेन वायुना देहमाविशज्जगदीश्वरः ॥ ९० ॥

tacchrutvomāpatiḥ prīto nirīkṣya harimavyayaḥ | svāṃśena vāyunā dehamāviśajjagadīśvaraḥ || 90 ||

Nghe vậy, Umāpati (Śiva) hoan hỷ; rồi nhìn Hari, Đấng bất hoại, Chúa tể thế gian, Ngài dùng Vāyu làm phương tiện, bằng một phần thần lực của chính mình mà nhập vào thân thể.

tatthat (matter/statement)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (श्रु धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable verbal form; ‘having heard’
umā-patiḥUmā’s lord (Śiva)
umā-patiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootumā + pati (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘Umāyāḥ patiḥ’
prītaḥpleased
prītaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprīta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √prī)
FormMasculine, Nominative, Singular; past participle (क्त) used adjectivally
nirīkṣyahaving beheld
nirīkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootnir-īkṣ (नि+ईक्ष् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable; ‘having looked at’
harimHari (Viṣṇu)
harim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (हरि प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
avyayaḥimperishable
avyayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (अव्यय प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; adjective ‘imperishable’
sva-aṃśenaby (his) own portion
sva-aṃśena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsva + aṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; tatpuruṣa ‘svasya aṃśaḥ’
vāyunāby the wind
vāyunā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāyu (वायु प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd), Singular
dehamthe body
deham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeha (देह प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
āviśatentered
āviśat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-viś (आ+विश् धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular; parasmaipada
jagat-īśvaraḥthe Lord of the world
jagat-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat + īśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘jagataḥ īśvaraḥ’

Narada (narrating within the dialogue tradition of Narada Purana)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

U
Umāpati (Śiva)
H
Hari (Viṣṇu)
V
Vāyu
J
Jagadīśvara

FAQs

It highlights divine immanence: the Lord can enter and animate a body through prāṇa (Vāyu), showing that life-breath is a sacred channel for divine presence.

Śiva’s delight upon beholding Hari reflects reverence and concord among deities; the devotee learns to see Hari as the imperishable Lord and honor the divine working through subtle forces like prāṇa.

Though not a direct Vedāṅga rule, it aligns with yogic-prāṇic understanding often discussed alongside technical sciences: Vāyu/prāṇa is treated as the operative principle enabling embodiment and spiritual experience.