Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

यक्षरक्षोविघातार्थं लक्ष्मणेन सहैव माम् । प्रेषयामास धर्मात्मा सिद्धाश्रममरम्यकम् ॥ ९ ॥

Transliteration

yakṣarakṣovighātārthaṃ lakṣmaṇena sahaiva mām | preṣayāmāsa dharmātmā siddhāśramamaramyakam || 9 ||

Translation

Vì mục đích diệt trừ Yakṣa và Rākṣasa, phụ vương ta—bậc sống theo Chánh pháp—đã sai ta cùng Lakṣmaṇa đến đạo tràng khả ái mang tên Siddhāśrama.

Word by Word

• यक्षरक्षोविघातार्थम्: for the destruction of yakṣas and rākṣasas
• यक्षरक्षोविघातार्थम्: प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: यक्ष-रक्षस्-विघात-अर्थ (प्रातिपदिक); यक्ष (प्रातिपदिक) + रक्षस् (प्रातिपदिक) + विघात (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); चतुर्थी-तत्पुरुषार्थे द्वितीया: ‘विघाताय अर्थः’ = ‘विघातार्थम्’; पूर्वपदद्वन्द्वाभास: यक्ष-रक्षसाम् (yakṣas and rākṣasas)

• लक्ष्मणेन: with Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणेन: सहकारक/करण (Accompaniment/Instrument)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular)

• सह: together with
• सह: सह (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (preposition-like: with)

• एव: indeed/just
• एव: निपात (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• माम्: me
• माम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular)

• प्रेषयामास: sent
• प्रेषयामास: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √प्रेष् (धातु) (causative sense in usage)
• Form: लिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• धर्मात्मा: the righteous-souled one
• धर्मात्मा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक); धर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); बहुव्रीहि: ‘धर्मः आत्मा यस्य’ = righteous-souled

• सिद्धाश्रमम्: to Siddhāśrama
• सिद्धाश्रमम्: गतिकर्म-गन्तव्य (Destination/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध-आश्रम (प्रातिपदिक); सिद्ध (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘सिद्धानाम् आश्रमः’/‘सिद्धः आश्रमः’

• अरम्यकम्: not delightful/rough
• अरम्यकम्: विशेषण (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-रम्यक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); नञ्-समासपूर्वक विशेषण: ‘न रम्यकः’

Speaker

Unspecified narrator (contextual speaker not provided in the input excerpt)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Yaksha
• Rakshasa
• Lakshmana
• Siddhashrama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights dharma as active protection of sacred spaces: a righteous leader dispatches a capable protector to remove obstructive forces (yakshas/rakshasas) so spiritual practice in an āśrama can proceed without disturbance.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is supported by maintaining purity and safety around worship and tapas; removing disruptive influences preserves the environment where devotion, mantra, and yajña can be performed steadily.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Indirectly, it points to the applied side of Vedic practice—protecting yajña/āśrama settings from obstacles—an important prerequisite for correct ritual performance (kalpa-oriented discipline), even though no specific Vedanga rule is explicitly stated in this verse.