Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 20

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

मांतृवर्गयुतौ दीनौ साचार्यामात्यनागरौ । व्यजिज्ञपतमागत्यपंचवट्यां निजाश्रमम् ॥ २० ॥

Transliteration

māṃtṛvargayutau dīnau sācāryāmātyanāgarau | vyajijñapatamāgatyapaṃcavaṭyāṃ nijāśramam || 20 ||

Translation

Cùng với thân tộc bên ngoại, trong cảnh khốn cùng, lại có thầy, các đại thần và dân chúng, họ đến Pañcavaṭī—vào chính am thất của Ngài—và kính cẩn dâng lời thỉnh cầu.

Word by Word

• मातृ-वर्ग-युतौ: the two accompanied by the group of mothers (female relatives)
• मातृ-वर्ग-युतौ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मातृ (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त; √युज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; कृदन्त-विशेषण (क्त) ‘युत’ = युक्त/समन्वित

• दीनौ: the two wretched/poor
• दीनौ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण

• स-आचार्य: with (their) teacher
• स-आचार्य: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आचार्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; ‘स’ उपसर्गसदृश-पूर्वपद (सहित) = with the teacher

• अमात्य-नागरौ: the minister and the townsman (the two)
• अमात्य-नागरौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमात्य (प्रातिपदिक) + नागरिक/नागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; द्वन्द्वः (अमात्यश्च नागरश्च)

• वि-अजिज्ञपताम्: they informed/submitted
• वि-अजिज्ञपताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञप् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; causative sense ‘to inform/submit’ (जिज्ञपयति)

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive) ‘आ-गम्’ = having come

• पञ्चवट्याम्: in Pañcavaṭī
• पञ्चवट्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चवटी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समास (पञ्च + वटी)

• निज-आश्रमम्: (to) his own hermitage
• निज-आश्रमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: निज (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (निजः आश्रमः)

Speaker

Narrator (Purana narrator within the Narada Purana’s dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna (compassion)

Secondary Rasa: bhakti (devotion)

Characters & Entities

• Pañcavaṭī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the dharmic act of approaching a righteous āśrama with humility—seeking guidance through proper submission rather than pride or force.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it models bhakti’s core mood—dainya (humble dependence). Approaching a sacred hermitage in distress and petitioning respectfully mirrors the devotee’s surrender when seeking refuge.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse reflects formal conduct and protocol—how a request is properly presented to an authority (ācārya/ṛṣi). While not a technical Vedanga rule itself, it supports the disciplined approach that underlies śāstric learning.