Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 180

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

मद्वाक्यादखिला वेदा मद्वाक्याद्देवतादयः । मद्वांक्याद्ध्वर्मविज्ञानं मद्वाक्यान्मोक्ष उच्यते ॥ १८० ॥

Transliteration

madvākyādakhilā vedā madvākyāddevatādayaḥ | madvāṃkyāddhvarmavijñānaṃ madvākyānmokṣa ucyate || 180 ||

Translation

Từ lời phán của Ta mà mọi Veda đều phát sinh; từ lời phán của Ta mà chư thiên và muôn loài khác hiện khởi. Từ lời phán của Ta mà tri kiến về Dharma (Chánh pháp) được thành tựu, và từ lời phán của Ta mà mokṣa—sự giải thoát—được tuyên thuyết.

Word by Word

• मत्-वाक्यात्: from my statement/words
• मत्-वाक्यात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष समास (genitive determinative): ‘मम वाक्यम्’ → ‘मत्-वाक्यम्’; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; Ablative singular (from my statement)

• अखिलाः: all, entire
• अखिलाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; adjective agreeing with ‘वेदाः’

• वेदाः: the Vedas
• वेदाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural

• मत्-वाक्यात्: from my words
• मत्-वाक्यात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; Ablative singular

• देवताः: deities
• देवताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural

• आदयः: and the rest, etc.
• आदयः: Anukarta/Accessory (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘and others’ (etc.)

• मत्-वाक्यात्: from my statement
• मत्-वाक्यात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; Ablative singular

• धर्म-विज्ञानम्: knowledge of dharma
• धर्म-विज्ञानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + विज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष समास (determinative): ‘धर्मस्य विज्ञानम्’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as nominative singular (what is spoken/derived)

• मत्-वाक्यात्: from my words
• मत्-वाक्यात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; Ablative singular

• मोक्षः: liberation
• मोक्षः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• उच्यते: is said/declared
• उच्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive voice)

Speaker

Sanatkumara (teacher-figure addressing Narada in the Upadesha dialogue tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Veda
• Devatā
• Dharma
• Mokṣa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It asserts śabda (authoritative sacred utterance) as the source of Veda, devatā-framework, Dharma-knowledge, and even the teaching of mokṣa—placing revelation and correct instruction at the root of spiritual life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By grounding Dharma and mokṣa in sacred utterance, it supports Bhakti as a śravaṇa-centered path: devotion grows through hearing and internalizing Vedic/Puranic teachings that reveal the Lord and the means of liberation.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights the primacy of śabda as the basis for Vedāṅga disciplines—especially Vyākaraṇa (grammar) and Śikṣā (phonetics)—because precise utterance and interpretation preserve Vedic meaning that guides Dharma and mokṣa.