Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 140

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

लोके वादो हि सुमहाञ्छंभुर्नारायणप्रियः । हरिप्रियस्तथा शंभुर्न तादृग्भाग्यमस्ति मे ॥ १४० ॥

Transliteration

loke vādo hi sumahāñchaṃbhurnārāyaṇapriyaḥ | haripriyastathā śaṃbhurna tādṛgbhāgyamasti me || 140 ||

Translation

Trong đời có lời truyền tụng lớn rằng: “Śambhu (Śiva) là người được Nārāyaṇa yêu quý, và Śambhu cũng là người được Hari yêu quý.” Nhưng phúc phần như của các Ngài thì nơi ta không có.

Word by Word

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• वादः: dispute/statement
• वादः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• सुमहान्: very great
• सुमहान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + महान् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• शंभुः: Śambhu (Śiva)
• शंभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (subject)

• नारायणप्रियः: dear to Nārāyaṇa
• नारायणप्रियः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नारायण + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘नारायणस्य प्रियः’

• हरिप्रियः: dear to Hari
• हरिप्रियः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हरि + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘हरेः प्रियः’

• तथा: likewise/so
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• शंभुः: Śambhu
• शंभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• तादृक्: such (of that kind)
• तादृक्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तादृश् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• भाग्यम्: fortune
• भाग्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन

• मे: for me/of me
• मे: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Narada (within the Narada–Sanatkumara dialogue context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Shambhu (Shiva)
• Narayana (Vishnu)
• Hari (Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights the mutual dearness of Hari (Viṣṇu/Nārāyaṇa) and Śambhu (Śiva), teaching that true devotion recognizes divine harmony rather than rivalry, and that humility is essential in spiritual life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is marked by reverence and non-sectarian respect: the devotee honors those whom the Lord honors. The speaker’s confession of lacking such “fortune” also models the bhakti virtue of dainyam (humble self-assessment).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Śikṣā) is taught directly; the practical takeaway is dhārmic conduct in discourse—avoiding divisive debate (vāda) by affirming Hari–Hara concord.