Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 41

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

Devanagari script

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

Transliteration

kṣīreṇa navanūtena dadhnā vā gomayena ca | pratimākaraṇaṃ proktaṃ māruterdīpadāpane || 41 ||

Translation

Được dạy rằng, để dâng đèn cho Māruti (Hanumān), có thể nặn một tượng (pratimā) bằng sữa, bơ tươi, sữa chua, hoặc thậm chí bằng phân bò.

Word by Word

• क्षीरेण: with milk
• क्षीरेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• नव-नूतेन: with freshly churned (butter)
• नव-नूतेन: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव + नूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (नवम् नूतम्)

• दध्ना: with curd
• दध्ना: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: दधि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्प-अव्यय (or)

• गो-मयेन: with cow-dung
• गो-मयेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: गो + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोः मयम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (and)

• प्रतिमा-करणम्: the making of an image
• प्रतिमा-करणम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रतिमा + करण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रतिमायाः करणम्)

• प्रोक्तम्: is prescribed/declared
• प्रोक्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘is declared’

• मारुतेः: of Maruti (Hanuman)
• मारुतेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• दीपदापने: in the offering of lamp-gifts
• दीपदापने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दीप-दान-अपन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दीपदानस्य आपनम्/अर्पणम्)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Maruti (Hanuman)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse emphasizes practical, sattvic worship: devotion to Māruti is supported by simple, ritually pure materials, showing that sincere upāsanā can be performed with accessible offerings.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing humble, readily available substances for making a worship-image and offering a lamp, it frames bhakti as attainable through disciplined but simple acts of reverence (dīpa-dāna) to Māruti.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects ritual-technical knowledge—proper materials and procedure for an offering (dāna/upacāra). This aligns with Vedāṅga-style precision in observances (kalpa-oriented practice), especially in dīpa-dāna rites.