Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 17

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

Devanagari script

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

Transliteration

caturāḍhako bhaveddroṇaḥṛ khārī droṇacatuṣṭayam | krameṇaitena te jñeyāḥ pātre ṣaṭkarmasaṃbhave || 17 ||

Translation

Bốn āḍhaka làm thành một droṇa; một khārī gồm bốn droṇa. Các đơn vị này cần được hiểu theo đúng thứ tự ấy, liên hệ với các bình chứa (pātra) dùng trong sáu nghi lễ hành trì.

Word by Word

• चतुर्-आढकः: four āḍhakas
• चतुर्-आढकः: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: चतुर् (प्रातिपदिक) + आढक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (four āḍhakas)

• भवेत्: would be/is (defined as)
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• द्रोणः: a droṇa
• द्रोणः: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मानविशेषः (droṇa measure)

• खारी: a khārī
• खारी: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: खारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मानविशेषः (khārī measure)

• द्रोण-चतुष्टयम्: a set of four droṇas
• द्रोण-चतुष्टयम्: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक) + चतुष्टय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्रोणानां चतुष्टयम् = four droṇas)

• क्रमेण: in sequence
• क्रमेण: Karana (करण/Adverbial instrument)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in order/ क्रमशः’

• एतेन: by this
• एतेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

• ते: they/those (measures)
• ते: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• ज्ञेयाः: are to be known
• ज्ञेयाः: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त)
• Form: कृदन्त-तव्यत्/यत्-प्रत्यय (gerundive: ‘to be known’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पात्रे: in a vessel
• पात्रे: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• षट्-कर्म-संभवे: connected with the six rites
• षट्-कर्म-संभवे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + संभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः (षट्कर्मणां संभवः = arising/connected with six rites)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada on technical/ritual standards)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes ritual correctness (yathāvidhi) by defining standard measures, showing that dharma is upheld through precise, disciplined practice rather than guesswork.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not directly teaching bhakti, it supports devotion in practice: offerings made with correct measures and proper vessels express reverence and sincerity in Vedic worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa/ritual procedure and its technical measurement vocabulary—how āḍhaka, droṇa, and khārī relate, applied to pātras used in the ṣaṭkarman (six ritual acts).