Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 92

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

परिवारान्ममेत्यंते सेवकान् कुरु युग्मकम् । सर्वशस्त्रवीत्यंते षाणि विध्वंसय द्वयम् ॥ ९२ ॥

Transliteration

parivārānmametyaṃte sevakān kuru yugmakam | sarvaśastravītyaṃte ṣāṇi vidhvaṃsaya dvayam || 92 ||

Translation

Ở phần cuối, hãy tách khỏi quyến thuộc của ta và lập thành một đôi người hầu; và ở cuối vòng tuần của mọi binh khí, hãy tiêu diệt cả hai—như vậy sáu phần được hoàn tất.

Word by Word

• परिवारान्: attendants, retinue
• परिवारान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परिवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (Genitive, Singular)

• एत्य: having come
• एत्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); 'having come/approached'

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Masculine, Locative, Singular)

• सेवकान्: servants
• सेवकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सेवक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)

• कुरु: make
• कुरु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन (2nd person singular); परस्मैपद

• युग्मकम्: a pair
• युग्मकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युग्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• सर्व-शस्त्र-वीति-अन्ते: at the end of ‘sarvaśastravīti’
• सर्व-शस्त्र-वीति-अन्ते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + वीति (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Masculine, Locative, Singular); तत्पुरुषः (at the end of the expression ‘sarvaśastravīti’)

• षाणि: (uncertain term) ‘ṣāṇi’
• षाणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: षाणि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural); पाठान्तर/दुर्लभ-शब्द (rare/uncertain form)

• विध्वंसय: destroy
• विध्वंसय: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+ध्वंस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन (2nd person singular); परस्मैपद

• द्वयम्: a pair, twofold
• द्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

Speaker

Narada (instructional narration within the Vedanga/technical section; dialogue tradition with Sanatkumara contextually)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It reflects the Purana’s technical style of encoding disciplined procedure—emphasizing orderly sequencing (ante) and controlled reduction (destroying the pair), which symbolically points to mastery over auxiliaries and distractions through method.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it models the principle that devotion is strengthened by regulated practice—organizing one’s supports (attendants/pairs) and removing obstructive dualities, so the mind can remain steady in worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

A procedural, sutra-like instruction using enumeration (pair, two, six) and sequencing—typical of Vedanga/technical literature where ritual or applied rules are compressed into mnemonic shloka form.