Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

चतुरसस्रस्य रेखाग्रे त्रिशूलानि समालिखेत् । सौं बीजं भूपुरस्याष्टवज्रेषु विलिखेत्ततः ॥ ६५ ॥

Transliteration

caturasasrasya rekhāgre triśūlāni samālikhet | sauṃ bījaṃ bhūpurasyāṣṭavajreṣu vilikhettataḥ || 65 ||

Translation

Ở các đầu mút của những đường biên hình vuông, hãy vẽ các cây đinh ba (triśūla). Rồi khắc âm chủng tử “sauṃ” lên tám mấu nhô như kim cang (vajra) của bhūpura, tức vòng bao ngoài của đồ hình.

Word by Word

• चतुरस्रस्य: of the square
• चतुरस्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: चतुरस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• रेखा-अग्रे: at the tip/end of the line
• रेखा-अग्रे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रेखा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• त्रिशूलानि: tridents
• त्रिशूलानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिशूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन

• सम्-आलिखेत्: should draw completely
• सम्-आलिखेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√लिख् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सौम्: the seed syllable ‘sauṃ’
• सौम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौम् (बीज/मन्त्र-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; बीजाक्षर (mantric seed)

• बीजम्: seed syllable
• बीजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• भूपुरस्य: of the bhūpura (outer square enclosure)
• भूपुरस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भूपुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• अष्ट-वज्रेषु: on/in the eight vajras
• अष्ट-वज्रेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + वज्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (वज्र-शब्द), सप्तमी विभक्ति, बहुवचन; द्विगुसमास

• वि-लिखेत्: should inscribe/draw
• वि-लिखेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-√लिख् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (thereafter)

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a technical ritual context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches the sanctification of sacred space through precise yantra geometry—placing protective symbols (tridents) and energizing points (vajra-projections) with a bīja-mantra to establish a ritually empowered enclosure (bhūpura).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as disciplined upāsanā: devotion becomes concrete through careful mantra-inscription and sacred diagram-making, treating worship as attentive service (sevā) performed with accuracy and reverence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights technical ritual procedure—mantra application and diagrammatic construction (a practical śāstra-style vidhi), where correct placement of symbols and bīja-syllables is essential for the intended ritual effect.