Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 165

The Description of the Worship of Rāma and Others

Rāmādi-pūjā-vidhāna

Devanagari script

पीत्वाभिमंत्रितं त्वंभः कुक्षिरोगान् जयेद्ध्रुवम् । लक्ष्मणप्रतिमां कृत्वा दद्याद्भक्त्या विधानतः ॥ १६५ ॥

Transliteration

pītvābhimaṃtritaṃ tvaṃbhaḥ kukṣirogān jayeddhruvam | lakṣmaṇapratimāṃ kṛtvā dadyādbhaktyā vidhānataḥ || 165 ||

Translation

Uống nước đã được gia trì bằng thần chú thì chắc chắn thắng được các bệnh nơi bụng. Lại nên tạo một tượng Lakṣmaṇa và đem cúng thí với lòng sùng kính, đúng theo nghi thức đã định.

Word by Word

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having drunk’

• अभिमन्त्रितम्: consecrated (by mantra)
• अभिमन्त्रितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभिमन्त्रित (प्रातिपदिक); अभि√मन्त्र् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifies अम्भः

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; pronoun used with अम्भः (‘that’)

• अम्भः: water
• अम्भः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अम्भस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (object of drinking)

• कुक्षिरोगान्: abdominal diseases
• कुक्षिरोगान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुक्षि-रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; Accusative plural

• जयेत्: should conquer
• जयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जि (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverbial accusative)

• लक्ष्मण-प्रतिमाम्: an image of Lakṣmaṇa
• लक्ष्मण-प्रतिमाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण + प्रतिमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; Accusative singular

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having made’

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; ‘should give’

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; Instrumental singular

• विधानतः: according to the prescribed procedure
• विधानतः: Manner (रीति/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: विधानतस् (अव्यय); विधान (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
• Form: तसिलान्त-अव्यय (ablatival adverb): ‘according to rule/prescription’

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Lakshmana

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links physical well-being with dharmic practice: mantra-saturated water is presented as a sacred remedy, and pratimā-dāna (donation of an icon) is prescribed as a devotion-centered act performed according to vidhi.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as practical and embodied—one offers a gift (Lakṣmaṇa’s image) not merely as charity, but as a reverent act done with devotion and correct ritual procedure.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes mantra-prayoga (application of mantra) and vidhāna (rule-governed ritual method), aligning with technical disciplines used in rites—especially correct recitation and procedural accuracy central to Vedāṅga-oriented practice.