Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 122

The Description of the Worship of Rāma and Others

Rāmādi-pūjā-vidhāna

Devanagari script

ध्यानपूजादिकं चास्च सर्वं कुर्यात्षडर्णवत् । प्रणवो हृदयं सीतापते रामश्च ङेंतिमः ॥ १२२ ॥

Transliteration

dhyānapūjādikaṃ cāsca sarvaṃ kuryātṣaḍarṇavat | praṇavo hṛdayaṃ sītāpate rāmaśca ṅeṃtimaḥ || 122 ||

Translation

Đối với thần chú này, hãy thực hành mọi nghi quỹ—quán niệm (dhyāna), thờ phụng (pūjā) và các phần khác—giống như đối với thần chú sáu âm. Praṇava (Oṃ) là “trái tim” của nó; còn “Rāma, đấng phu quân của Sītā” là phần kết.

Word by Word

• ध्यान-पूजा-आदिकम्: meditation, worship, etc.
• ध्यान-पूजा-आदिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्यान + पूजा + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—ध्यानं पूजा च आदयः यस्य तत् (समाहार/तत्पुरुष-प्राय)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• आस्च: (textually uncertain) let it be / is
• आस्च: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लिट्/लङ्-पाठभेदसम्भव; पाठदोष/संदिग्धरूपम्; सम्भाव्यः पाठः ‘आस्य’/‘आस्तु’/‘आस्यात्’ इति; अर्थः ‘भवतु/अस्तु’

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (ध्यानपूजादिकम् इत्यस्य)

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• षडर्णवत्: as in the six-syllable (mantra)
• षडर्णवत्: Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: षड् + अर्ण + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; ‘षडर्णवत्’ = षडर्णस्य इव/वत् (like the six-syllabled one); अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial)

• प्रणवः: the praṇava (Oṃ)
• प्रणवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• हृदयम्: (the) heart (mantra-limb)
• हृदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; मन्त्राङ्ग-नाम (hṛdaya-aṅga)

• सीतापते: O husband of Sītā
• सीतापते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सीता + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; समासः—सीतायाः पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• ङेंतिमः: (textually uncertain) the last / final
• ङेंतिमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: (पाठदोष/अस्पष्ट) (प्रातिपदिक)
• Form: रूपं संदिग्धम्; सम्भाव्यः ‘अन्तिमः’ (पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन) इति; मूलपाठे ‘ङें’ इति बीजाक्षर-सूचनापि सम्भवति

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Rama
• Sita
• Pranava (Om)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that Rama-upasana is to be done with full mantra-ritual completeness (dhyana and puja), and that Oṃ is the inner essence (hṛdaya) energizing the practice while “Rāma, Lord of Sītā” seals the mantra as its concluding limb.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is structured as disciplined upasana: devotion is not only emotion but also steady meditation and worship directed to Rama as Sītāpati, with praṇava anchoring the mind in sacred sound.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects mantra-vidhi (technical procedure): identifying mantra-limbs like hṛdaya (core) and antima (conclusion) and applying an established ritual template (ṣaḍakṣarī-vidhi) to a related mantra practice.