Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Third Quarter›Adhyaya 72›Shloka 37
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 37

Hayagrīva-pūjā-vyākhyāna

Worship Procedure and Mantra-Siddhi of Hayagrīva

Devanagari script

मध्वक्तैः पायसैर्हुत्वा विमलादिसमन्विते । पूजयेद्वेष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः ॥ ३७ ॥

Transliteration

madhvaktaiḥ pāyasairhutvā vimalādisamanvite | pūjayedveṣṇave pīṭhe mūrtiṃ saṃkalpya mūlataḥ || 37 ||

Translation

Sau khi dâng hỏa cúng bằng các lễ vật pha mật ong và cơm sữa ngọt, cùng những phẩm vật thanh tịnh bắt đầu từ “Vimalā” v.v., hành giả nên thờ phụng trên tòa thờ Vaiṣṇava, trước hết lập nguyện (saṅkalpa) vững chắc và thỉnh mời hình tướng của Thần từ cội nguồn.

Word by Word
मधु-अक्तैःsmeared with honey
मधु-अक्तैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमधु (प्रातिपदिक) + अक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √अञ्ज्/अक्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुष (मधुना अक्तैः)
पायसैःwith rice-pudding offerings
पायसैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
हुत्वाhaving offered (into fire)
हुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund/Absolutive)
विमल-आदि-समन्वितेin (a place) endowed with Vimalā and others
विमल-आदि-समन्विते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √अन्वि/सम्+अन्वि)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (विमलादिभिः समन्विते)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैष्णवेVaiṣṇava (pertaining to Viṣṇu)
वैष्णवे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषण
पीठेon the pedestal/seat
पीठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मूर्तिम्the image/form (deity)
मूर्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
संकल्प्यhaving conceived/visualized
संकल्प्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु) उपसर्गः सम्-
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund)
मूलतःfrom the root / from the base / fundamentally
मूलतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमूल (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within ritual-technical exposition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
V
Vishnu

FAQs

It emphasizes that worship becomes effective when supported by disciplined ritual offering (homa with honey and sweet rice) and by a clear saṅkalpa that establishes the deity’s presence in the mūrti on a Vaiṣṇava altar.

Bhakti here is expressed as reverent service: offering, invoking, and worshipping Viṣṇu with intentionality (saṅkalpa) and proper sacred setting (vaiṣṇava-pīṭha), showing devotion as both inner resolve and outer practice.

It highlights ritual procedure (kalpa-style practice): the sequence of homa offerings, required accompaniments, and the necessity of saṅkalpa and proper installation/worship of the deity’s form.

←Previous Verse
Next Verse→