Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

संवर्तकश्चन्द्र मौलिर्मनुर्वह्निविभूषितः । एकाक्षरः स्मृतो मन्त्रो भजतां सुरपादपः ॥ २ ॥

Transliteration

saṃvartakaścandra maulirmanurvahnivibhūṣitaḥ | ekākṣaraḥ smṛto mantro bhajatāṃ surapādapaḥ || 2 ||

Translation

Ngài là Saṃvartaka; là Candra-mauli (Đấng đội trăng trên đỉnh đầu); là Manu, được trang nghiêm bởi lửa thiêng. Với những ai chí thành phụng thờ, Ngài được ghi nhớ như thần chú một âm và như cây thần ban mọi ước nguyện.

Word by Word

• संवर्तकः: Saṃvartaka
• संवर्तकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संवर्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular (name/epithet)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)

• चन्द्रमौलिः: Candra-mauli (moon-crested)
• चन्द्रमौलिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + मौलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (चन्द्रः मौलिः यस्य/चन्द्रः मौलौ) = one with moon as crest

• मनुः: the mantra (manu)
• मनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular (mantra/manu)

• वह्निविभूषितः: adorned with fire
• वह्निविभूषितः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि + विभूषित (कृदन्त; √भूष् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (वह्निना विभूषितः) = adorned with fire

• एकाक्षरः: one-syllable
• एकाक्षरः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एक + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु (एकम् अक्षरम्) = one-syllabled

• स्मृतः: is said/remembered
• स्मृतः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृत (कृदन्त; √स्मृ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past passive participle used predicatively (is remembered/called)

• मन्त्रः: mantra
• मन्त्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular

• भजताम्: of worshippers
• भजताम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: शतृ/वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक ‘भजत्’ का षष्ठी बहुवचन; genitive plural of present participle: of those who worship

• सुरपादपः: wish-fulfilling divine tree
• सुरपादपः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुर + पादप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सुराणां पादपः) = tree of the gods (wish-fulfilling tree)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Saṃvartaka
• Candramauli (Śiva)
• Manu
• Agni (Vahni)
• Kalpavṛkṣa (Sura-pādapa)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents the deity as simultaneously many sacred identities and as the essence-mantra itself, teaching that remembrance (smaraṇa) and devotion (bhajana) grant boon-like fulfillment, like the kalpavṛkṣa.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By saying “for those who worship,” it frames the divine as accessible through bhajana and mantra-japa: the devotee’s focused remembrance of the one-syllable mantra is portrayed as spiritually fruitful and protective.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-vidyā is implied: the verse emphasizes the power of concise mantra (ekākṣara) and the discipline of remembrance/japa—an applied aspect of Vedic ritual practice connected with correct recitation and sacred formula usage.