Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 189

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

अजेयाव्यय अव्यक्त ब्रह्माण्डोदर इत्यपि । ततो ब्रह्मसहस्रान्ते कोटिस्रग्रुण्डशब्दतः ॥ १८९ ॥

Transliteration

ajeyāvyaya avyakta brahmāṇḍodara ityapi | tato brahmasahasrānte koṭisragruṇḍaśabdataḥ || 189 ||

Translation

Ngài được gọi là “Bất khả chiến bại” (Ajeya), “Bất hoại” (Avyaya), “Vô hiển” (Avyakta), và cũng là “Nội tạng của Trứng Vũ Trụ” (Brahmāṇḍodara). Rồi, khi kết thúc một ngàn chu kỳ của Brahmā, vang lên âm thanh mang tên “koṭi-sragruṇḍa”.

Word by Word

• अजेय: (the name) ‘Unconquerable’
• अजेय: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अजेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन (नामरूपेण)

• अव्यय: (the name) ‘Imperishable’
• अव्यय: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन (नामरूपेण)

• अव्यक्त: (the name) ‘Unmanifest’
• अव्यक्त: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अव्यक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन (नामरूपेण)

• ब्रह्माण्ड-उदर: (the name) ‘belly of the cosmic egg’
• ब्रह्माण्ड-उदर: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्माण्डस्य उदरम्)

• इति: thus
• इति: Vacana-parisamapti (वचनपरिसमाप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरणसूचक

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक (also/even)

• ततः: then
• ततः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम्

• ब्रह्म-सहस्र-अन्ते: at the end of ‘a thousand Brahmās’ (stage)
• ब्रह्म-सहस्र-अन्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मसहस्रस्य अन्तः)

• कोटि-स्रक्-रुण्ड-शब्दतः: according to the uttered sound ‘koṭi-srak-ruṇḍa’
• कोटि-स्रक्-रुण्ड-शब्दतः: Hetu/Instrument (करण/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + स्रक् (प्रातिपदिक) + रुण्ड (प्रातिपदिक) + शब्दतः (शब्दतस्; अव्यय)
• Form: शब्दतः/शब्दतस्—अव्यय (ablatival adverb: ‘by/according to the word/sound’); पूर्वपदसमूहः समासवत् (कोटि-स्रक्-रुण्ड)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedāṅga/śabda-oriented context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brahma

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents transcendent epithets—invincible, imperishable, unmanifest—pointing to the Supreme beyond form, while linking cosmic time (thousand Brahmā-cycles) with a technical notion of śabda (sacred sound) that marks a major cosmological transition.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing the Lord as avyakta (beyond visible form), it supports devotion that is grounded in remembrance of divine attributes and in reverence for sacred sound/mantra, not merely in external appearances.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse uses śabda-based technical naming (a hallmark of Vyākaraṇa/Śikṣā-style discourse), showing how precise terminology and sound-concepts are employed to describe cosmology and divine attributes in Narada Purana’s Vedāṅga-oriented sections.