Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 184

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

भृगुः खड्राशचन्द्राढ्यो देव्या बीजमुदाहृतम् । ह्रस्वत्रयक्लीबसर्वरहितस्वरसंयुतम् ॥ १८४ ॥

Transliteration

bhṛguḥ khaḍrāśacandrāḍhyo devyā bījamudāhṛtam | hrasvatrayaklībasarvarahitasvarasaṃyutam || 184 ||

Translation

Bīja của Nữ Thần được tuyên dạy là: “bhṛgu” cùng các âm tiết được chỉ bởi tiếng “khad” và yếu tố nguyệt (candra), kết hợp với âm nguyên. Mật âm ấy được cấu thành với ba nguyên âm ngắn, hoàn toàn không kèm các phụ gia kiểu klība (trung tính).

Word by Word

• भृगुः: Bhṛgu
• भृगुः: कर्ता/उद्देश्य-निर्देश (Nominative topic/प्रथमा)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• खड्-राश-चन्द्र-आढ्यः: endowed with (the syllables) khaḍ, rāśa, and candra
• खड्-राश-चन्द्र-आढ्यः: विशेषण (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: खड् (प्रातिपदिक/अक्षरनाम) + राश (प्रातिपदिक/अक्षरनाम) + चन्द्र (प्रातिपदिक/अक्षरनाम) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (खड्राशचन्द्रैः आढ्यः = endowed with the syllables/letters named)

• देव्याः: of the Goddess
• देव्याः: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• बीजम्: seed-syllable (bīja)
• बीजम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन

• उदाहृतम्: is declared/has been stated
• उदाहृतम्: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-आ-√हृ (धातु)
• Form: कृदन्त—भूतकर्मणि क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (it is declared)

• ह्रस्व-त्रय-क्लीब-सर्व-रहित-स्वर-संयुतम्: combined with vowels (svaras) that are three short ones, devoid of all ‘klība’ (neuter) elements (as specified)
• ह्रस्व-त्रय-क्लीब-सर्व-रहित-स्वर-संयुतम्: विशेषण (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ह्रस्व (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक) + क्लीब (प्रातिपदिक) + सर्व (प्रातिपदिक) + रहित (कृदन्त, √हृ/√रह्?; adjectival) + स्वर (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त, सम्-√युज)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः—(ह्रस्वत्रयैः ... स्वरैः) संयुतम्; 'क्लीब' = नपुंसक/क्लीबवर्ण; 'सर्वरहित' = devoid of all (specified)

Speaker

Narada (teaching in a technical/Vedanga-style exposition, traditionally framed within Narada–Sanatkumara dialogue)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Devi
• Bhrigu
• Chandra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that mantra-power depends on precise phonetic construction—bīja mantras are not arbitrary words but carefully encoded sound-forms whose efficacy rests on correct syllables and vowels.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It supports bhakti through disciplined practice: devotion to the Goddess is expressed not only emotionally but also through accurate recitation and correct ritual sound, aligning the devotee’s speech with sacred order.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Shiksha and Vyakarana: the verse gives technical constraints for mantra formation—use of specific phonetic markers (like candra/bindu), correct vowel-joining (svara-saṃyoga), and avoidance of unwanted grammatical/phonetic additions.