Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 123

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

सम्पूज्य धूपदीपाद्यैः पश्चादाज्यप्लुतं चरुम् । जुहुयात्संस्कृते वह्नौ अष्टोत्तरशतं सुधीः ॥ १२३ ॥

Transliteration

sampūjya dhūpadīpādyaiḥ paścādājyaplutaṃ carum | juhuyātsaṃskṛte vahnau aṣṭottaraśataṃ sudhīḥ || 123 ||

Translation

Sau khi cúng kính đầy đủ bằng hương, đèn và các phẩm vật khác, bậc trí giả hãy đem caru đã thấm bơ ghee mà hiến vào hỏa đàn đã được gia trì, thực hiện đủ một trăm lẻ tám lần.

Word by Word

• सम्पूज्य: having duly worshipped
• सम्पूज्य: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-pūj (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• धूप-दीप-आद्यैः: with incense, lamps, etc.
• धूप-दीप-आद्यैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: dhūpa (प्रातिपदिक) + dīpa (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (itaretara); तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; साधन/करणवाचक

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: paścāt (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (sequence adverb)

• आज्य-प्लुतम्: sprinkled with ghee
• आज्य-प्लुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ājya (प्रातिपदिक) + pluta (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (instrumental/means sense: ājyena plutaḥ); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• चरुम्: the caru oblation
• चरुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: caru (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• जुहुयात्: should offer (into fire)
• जुहुयात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: hu (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• संस्कृते: in the consecrated/prepared
• संस्कृते: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: saṃskṛta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे; सप्तमी, एकवचन; विशेषण

• वह्नौ: fire
• वह्नौ: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: vahni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• अष्ट-उत्तर-शतम्: one hundred and eight (times)
• अष्ट-उत्तर-शतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: aṣṭa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
• Form: संख्यासमास (tatpuruṣa; aṣṭa-uttara-śata = 108); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्या

• सुधीः: the wise person
• सुधीः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: su-dhī (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (one who has good intellect); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/ritual-technical context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined Vedic worship: external offerings (incense, lamp) culminate in a precise homa, where the consecrated fire becomes the medium for sanctified offering and intention.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though primarily ritual-technical, it models bhakti through reverent upacāras (dhūpa, dīpa) and careful, repeated offerings—devotion expressed as attentive, orderly service.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual procedure (kalpa-style practice): preparation of a saṃskṛta (consecrated) fire, use of ājya and caru as oblations, and the prescribed count of 108 offerings.