Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 116

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

Devanagari script

मध्वक्तैर्जुहयात्पीठे पूर्वोक्ते वैष्णवे यजेत् । मूलेन मूर्तिं सङ्कल्प्य तस्यां सम्पूजयेद्विभुम् ॥ ११६ ॥

Transliteration

madhvaktairjuhayātpīṭhe pūrvokte vaiṣṇave yajet | mūlena mūrtiṃ saṅkalpya tasyāṃ sampūjayedvibhum || 116 ||

Translation

Trên đàn thờ Vaiṣṇava (pīṭha) đã nói trước, hãy dâng cúng (homa) bằng mật ong và bơ ghee, rồi cử hành lễ thờ phụng. Dùng căn bản thần chú (mūla-mantra) để tác ý an lập hình tướng của Chúa; và trong hình tướng ấy, hãy chí thành phụng thờ Đấng Vibhu—Bậc Tối Thượng, trùm khắp.

Word by Word

• मधु-अक्तैः: with (items) smeared with honey
• मधु-अक्तैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: मधु (प्रातिपदिक) + अक्त (अञ्ज्/अङ्क्? धातोः क्त; here ‘अञ्ज्’ = to smear)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष ‘मधुना अक्त’ = smeared with honey

• जुहयात्: one should offer into fire
• जुहयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense not intended here

• पीठे: on the pedestal/altar
• पीठे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• पूर्वोक्ते: previously stated
• पूर्वोक्ते: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्वोक्त (प्रातिपदिक; पूर्व+उक्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष ‘पूर्वं उक्त’

• वैष्णवे: in the Vaiṣṇava (procedure)
• वैष्णवे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in/at the Vaiṣṇava (rite/place)’

• यजेत्: one should worship/sacrifice
• यजेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मूलेन: with the root (mantra)
• मूलेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; here ‘by the root(-mantra)’

• मूर्तिम्: the form/icon
• मूर्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• सङ्कल्प्य: having visualized/formed the intention
• सङ्कल्प्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम्+कॢप्/कल्प् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having resolved/visualized’

• तस्याम्: in that (form)
• तस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• सम्पूजयेत्: one should worship fully
• सम्पूजयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विभुम्: the all-pervading Lord
• विभुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that proper Vaiṣṇava worship unites outer ritual (homa with sanctified offerings) and inner realization (mentally installing the Lord through the mūla-mantra), culminating in complete devotion to the all-pervading Viṣṇu.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed as attentive, full worship (sampūjā) where the devotee first invokes Viṣṇu’s presence through mantra and sankalpa, then serves that presence with reverent offerings and ritual discipline.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual application of mantra (mūla-mantra), sankalpa (formal intention), and homa procedure—core technical elements aligned with Vedic ritual science (kalpa) and correct liturgical practice.