Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 90

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

विन्यसेद्रृष्टिहर्तारं मूर्द्धांतं चरणादितः । न्यसेदंते ततो दिक्षु सर्वकार्यार्थसिद्धिदम् ॥ ९० ॥

Transliteration

vinyasedrṛṣṭihartāraṃ mūrddhāṃtaṃ caraṇāditaḥ | nyasedaṃte tato dikṣu sarvakāryārthasiddhidam || 90 ||

Translation

Bắt đầu từ bàn chân rồi tiến dần lên đến đỉnh đầu, hãy làm nyāsa đối với vị thần “trừ diệt những ánh nhìn gây hại”. Sau cùng, hãy an trí (năng lực thần chú) vào các phương; điều ấy ban sự thành tựu mọi mục đích và mọi công hạnh nghi lễ.

Word by Word

• विन्यसेत्: should place
• विन्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-नि-√अस्/न्यस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• दृष्टिहर्तारम्: remover of (evil) sight/vision
• दृष्टिहर्तारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दृष्टि-हर्तृ (प्रातिपदिक; दृष्टि + हर्तृ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (दृष्टेः हर्ता)

• मूर्द्धान्तम्: up to the head-end
• मूर्द्धान्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्द्ध-अन्त (प्रातिपदिक; मूर्द्धन् + अन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/अवधि), एकवचन; समासः तत्पुरुष (मूर्द्ध्नः अन्तः)

• चरणादितः: starting from the feet
• चरणादितः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: चरण-आदि (प्रातिपदिक; चरण + आदि)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘चरणतः आरभ्य’ (from the feet onward)

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√अस्/न्यस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अवसाने (at the end)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereafter)

• दिक्षु: in the directions
• दिक्षु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन

• सर्वकार्यार्थसिद्धिदम्: giver of success in all tasks and aims
• सर्वकार्यार्थसिद्धिदम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-कार्य-अर्थ-सिद्धि-द (प्रातिपदिक; सर्व + कार्य + अर्थ + सिद्धि + द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां कार्याणाम् अर्थानां च सिद्धिं ददाति)

Speaker

Narada (teaching in a technical/ritual instruction sequence, within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches a protective and empowering nyāsa sequence—installing mantra-consciousness through the body (feet to crown) and then stabilizing it in the directions—so the practitioner becomes inwardly guarded and outwardly unobstructed in spiritual and worldly duties.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Although technical, it supports bhakti by prescribing embodied remembrance: the devotee ‘places’ the deity/mantra throughout the body and space, turning practice into continuous devotional presence that removes obstacles and strengthens focused worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

A practical ritual-technology: nyāsa (body-installation) and dik-nyāsa (directional installation), commonly used in mantra-śāstra and temple/household rites to avert dr̥ṣṭi-doṣa and to secure sarva-kārya-siddhi (success in undertakings).