Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 46

Gaṇeśa Mantra-vidhi: Mahāgaṇapati Gāyatrī, Vakratuṇḍa Mantra, Nyāsa, Homa, Āvaraṇa-pūjā, and Caturthī Vrata

Devanagari script

सर्वाभीष्टं च संप्रार्थ्य प्रणम्योद्वासयेत्सुधीः । भाद्रकृष्णचतुर्थ्यादिप्रतिमासमतंद्रितः ॥ ४६ ॥

Transliteration

sarvābhīṣṭaṃ ca saṃprārthya praṇamyodvāsayetsudhīḥ | bhādrakṛṣṇacaturthyādipratimāsamataṃdritaḥ || 46 ||

Translation

Sau khi cầu xin cho mọi sở nguyện được viên thành và cúi lạy, người trí hãy chính thức kết thúc (udvāsana: tiễn thỉnh, giải đàn) nghi lễ thờ phụng. Và bắt đầu từ ngày tithi thứ tư của nửa tháng tối (kṛṣṇa pakṣa) trong tháng Bhādrapada v.v., hãy giữ thực hành ấy mỗi tháng, không được lơ là.

Word by Word

• सर्व-अभीष्टम्: all desired (boons)
• सर्व-अभीष्टम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अभीष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सर्वं च तत् अभीष्टम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सम्-प्रार्थ्य: having prayed for
• सम्-प्रार्थ्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्थ् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having requested/prayed’; उपसर्गाः—सम्, प्र

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having bowed’; उपसर्गः—प्र

• उद्-वासयेत्: should dismiss (the deity)
• उद्-वासयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘to dismiss/send away’; उपसर्गः—उद्

• सु-धीः: the wise person
• सु-धीः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सु-धीः = उत्तमबुद्धिः)

• भाद्र-कृष्ण-चतुर्थी-आदि: starting from Bhādrapada’s dark-fortnight fourth day, etc.
• भाद्र-कृष्ण-चतुर्थी-आदि: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भाद्र (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक) + चतुर्थी (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (time adverb) ‘beginning with Bhādrapada Kṛṣṇa Caturthī’

• प्रति: each/per
• प्रति: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय (preposition/adverb) ‘each/per’

• मासम्: month
• मासम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (काल-अत्यन्त-संयोग), एकवचन; accusative of duration/frequency

• अ-तन्द्रितः: unwearied/without negligence
• अ-तन्द्रितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तन्द्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता-विशेषण), एकवचन; नञ्-समास/नकार-प्रत्ययः ‘not lazy’

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: monthly caturthī observance (starting Bhādrapada kṛṣṇa caturthī)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that worship should be completed properly—pray, bow, and then ritually conclude the rite—while maintaining steady monthly discipline, which purifies intention and strengthens merit (puṇya) through regularity.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as reverent submission (praṇāma), heartfelt petition (saṃprārthanā), and faithful continuity (pratimāsa, atandritaḥ), showing devotion not as a one-time act but as sustained practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It relies on calendrical precision—identifying month (Bhādrapada), fortnight (kṛṣṇa pakṣa), and tithi (caturthī)—which aligns with Jyotiṣa/Vedāṅga-based pañcāṅga timing for vrata observance.