Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 54
Sanatkumāra’s Bhāgavata Tantra: Tattvas, Māyā-Bonds, Embodiment, and the Necessity of Dīkṣā
उद्बुद्धशक्तिः पुरुषः प्रचोद्य महदादिकान् । भोग्ये भोगं च भोक्तारं तत्परं करणं तु सा ॥ ५४ ॥
udbuddhaśaktiḥ puruṣaḥ pracodya mahadādikān | bhogye bhogaṃ ca bhoktāraṃ tatparaṃ karaṇaṃ tu sā || 54 ||
Khi Puruṣa, với năng lực đã thức tỉnh, thúc đẩy Prakṛti, thì các biến hiện bắt đầu từ Mahat liền sinh khởi; trong trường vực của những điều khả hưởng, xuất hiện sự hưởng thụ, kẻ hưởng thụ, và các khí cụ chuyên phụng sự cho sự hưởng ấy—chính các khí cụ đó thật là nàng (Prakṛti).
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/technical-philosophical context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
FAQs
It frames bondage as misidentification with Prakṛti’s evolutes—objects, enjoyment, and the experiencing apparatus—while pointing to liberation through discerning the Puruṣa as distinct from these.
By clarifying that the senses and mind are Prakṛti’s instruments meant for worldly experience, it supports Bhakti by redirecting those same instruments toward the Lord rather than toward mere bhoga (sense-enjoyment).
This is a technical doctrinal passage aligned with analytical disciplines (śāstra-vicāra) used in Vedanga-style study: precise categorization of tattvas (Mahat, karaṇa, bhoktā/bhogya) to support correct reasoning and discrimination.