Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 22

Gaṅgā-māhātmya: Bāhu’s Envy, Defeat, Forest Exile, and Aurva’s Dharmic Consolation

Devanagari script

मित्रापत्यगृहक्षेत्रधनधान्यपशुष्वपि । हानिमिच्छन्नरः कुर्यादसूयां सततं द्विज ॥ २२ ॥

Transliteration

mitrāpatyagṛhakṣetradhanadhānyapaśuṣvapi | hānimicchannaraḥ kuryādasūyāṃ satataṃ dvija || 22 ||

Translation

Hỡi bậc nhị sinh, kẻ mong người khác tổn thất sẽ luôn nuôi lòng ganh tỵ—dù đối với bạn bè, con cái, nhà cửa, ruộng đất, của cải, lúa thóc và gia súc.

Word by Word

• मित्र-अपत्य-गृह-क्षेत्र-धन-धान्य-पशुषु: in/with regard to friends, children, house, land, wealth, grain, cattle
• मित्र-अपत्य-गृह-क्षेत्र-धन-धान्य-पशुषु: अधिकरण (Adhikarana/Locative domain)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक) + अपत्य (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक) + धान्य (प्रातिपदिक) + पशु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग-समाहार-द्वन्द्व; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘among/with respect to friends, children, house, land, wealth, grain, and cattle’

• अपि: even/also
• अपि: सम्बन्धसूचक (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (also/even)

• हानिम्: loss
• हानिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: हानि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• इच्छन्: desiring
• इच्छन्: कर्ता (Karta/Agent qualifier)
• Type: Verb
• Root: √इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (Present active participle/वर्तमानकाले शतृ), पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘desiring’

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असूयाम्: envy
• असूयाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: असूया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• सततम्: constantly
• सततम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सतत (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverb ‘constantly’)

• द्विज: O twice-born (brahmin)
• द्विज: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: karuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies asūyā (envy/malice) as a self-destructive inner doṣa that spreads across all relationships and possessions, undermining dharma and obstructing spiritual ascent.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti requires goodwill and purity of heart; constant envy turns the mind toward others’ harm, making it unfit for loving remembrance of the Lord and for harmonious sādhana.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it functions as dharma-śikṣā (ethical instruction) by diagnosing a mental fault (asūyā) that must be restrained for effective mantra-japa, vrata, and worship.