Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 9

Mārkaṇḍeya-varṇanam

The Description of Mārkaṇḍeya

Devanagari script

शिक्षां चकार विप्रेन्द्र वैदिकीं धर्मसंहिताम् । नमस्कार्या द्विजाः पुत्र सदा दृष्ट्वा विधानतः ॥ ९ ॥

Transliteration

śikṣāṃ cakāra viprendra vaidikīṃ dharmasaṃhitām | namaskāryā dvijāḥ putra sadā dṛṣṭvā vidhānataḥ || 9 ||

Translation

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ngài đã soạn Vệ-đà Śikṣā, một bộ tổng tập về dharma được sắp đặt theo phép tắc. Này con, hễ gặp người “hai lần sinh” thì luôn phải đảnh lễ cung kính, đúng theo nghi thức.

Word by Word

• शिक्षाम्: instruction; discipline (śikṣā)
• शिक्षाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• चकार: made; composed
• चकार: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विप्रेन्द्र: O chief of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विप्राणाम् इन्द्रः)

• वैदिकीम्: Vedic
• वैदिकीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वैदिकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शिक्षाम्/संहिताम् प्रति)

• धर्मसंहिताम्: a compendium of dharma
• धर्मसंहिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म + संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य संहिता)

• नमस्कार्याः: worthy of salutation
• नमस्कार्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नमस्कार्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; -य (णिच्/तव्यत्-भावार्थ) ‘नमस्कर्तव्य’ = worthy of salutation; विशेषणम् (द्विजाः प्रति)

• द्विजाः: twice-born (Brahmins etc.)
• द्विजाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having seen’

• विधानतः: according to prescribed rule
• विधानतः: Rīti-adhikaraṇa (रीति-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधानतस् (अव्यय; विधान + तस्)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb) ‘according to rule/ordinance’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Dvija

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner spirituality with outer discipline: Vedic Śikṣā preserves sacred sound, while respectful conduct (namaskāra to dvijas) preserves dharma in daily life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though not directly naming bhakti, it supports devotional life by emphasizing humility, reverence, and adherence to dharmic injunctions—qualities that stabilize worship and scriptural learning.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (Vedāṅga phonetics): correct pronunciation, accent, and sound-discipline needed to preserve Vedic recitation and ritual efficacy.