Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 7

Mārkaṇḍeya-varṇanam

The Description of Mārkaṇḍeya

Devanagari script

स ऋषिः परमप्रीतो दृष्ट्वा पुत्रं सुलक्षणम् । जातकं कारयामास मङ्गलं विधिपूर्वकम् ॥ ७ ॥

Transliteration

sa ṛṣiḥ paramaprīto dṛṣṭvā putraṃ sulakṣaṇam | jātakaṃ kārayāmāsa maṅgalaṃ vidhipūrvakam || 7 ||

Translation

Vị hiền thánh ấy vô cùng hoan hỷ khi thấy con trai có tướng mạo cát tường; liền cho cử hành các lễ nghi sơ sinh và nghi lễ mừng lành, đúng pháp và đúng nghi quỹ.

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• ऋषिः: the sage
• ऋषिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• परम-प्रीतः: extremely delighted
• परम-प्रीतः: कर्ता (Subject-qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + प्रीत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (परमः प्रीतः)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having seen’

• पुत्रम्: the son
• पुत्रम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सु-लक्षणम्: well-marked/auspiciously featured
• सु-लक्षणम्: कर्म (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय/उपसर्गसदृश) + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरं लक्षणं यस्य)

• जातकम्: birth-rite/nativity ceremony
• जातकम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कारयामास: caused to be performed
• कारयामास: क्रिया (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: णिच्-प्रयोजक (causative) ‘कारय’ + लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• मङ्गलम्: auspicious (rite)/auspiciousness
• मङ्गलम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; जातकस्य विशेषणरूपेण अपि

• विधि-पूर्वकम्: according to proper procedure
• विधि-पूर्वकम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव; क्रियाविशेषण (adverbial): ‘विधिना पूर्वकं’ = according to rule

Speaker

Suta (narrator) describing the episode within the Purva Bhaga narrative

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes Dharma through samskāra: recognizing auspiciousness in a new life and sanctifying it by performing prescribed rites properly (vidhipūrvakam), aligning family life with sacred order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By stressing reverent, rule-based auspicious observances, it supports bhakti as lived devotion—honoring the divine order through grateful, consecratory actions at key life-moments.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse points to procedural ritual knowledge (Kalpa) and the idea of jātaka as natal observance—often connected in practice with jyotiṣa-style timing and auspiciousness for ceremonies.