Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 33›Shloka 156
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 156

Mokṣopāya: Bhakti-rooted Jñāna and the Aṣṭāṅga Yoga of Viṣṇu-Meditation

Devanagari script

मात्रास्तिस्त्रः समाख्याता ब्रह्मविष्णु शिवाधिपाः । तेषां समुच्चयं विप्र परब्रह्मप्रबोधकम् ॥ ५६ ॥

Transliteration

mātrāstistraḥ samākhyātā brahmaviṣṇu śivādhipāḥ | teṣāṃ samuccayaṃ vipra parabrahmaprabodhakam || 56 ||

Translation

Ba “mātrā” được tuyên thuyết—do Brahmā, Viṣṇu và Śiva làm chủ. Hỡi bậc Bà-la-môn, sự hợp nhất của chúng đánh thức sự chứng ngộ về Tối Thượng Phạm (Parabrahman).

Word by Word
मात्राःmoras (measures)
मात्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक; numeral)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of मात्राः
समाख्याताःare declared/are called
समाख्याताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + ख्या (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; agrees with मात्राः
ब्रह्मBrahmā/Brahman
ब्रह्म:
—
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; in compound, stem form
विष्णुViṣṇu
विष्णु:
—
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; in compound, stem form
शिवŚiva
शिव:
—
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; in compound, stem form
अधिपाःlords, presiding deities
अधिपाः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate noun for मात्राः
ब्रह्मविष्णुशिवाधिपाःpresiding deities (Brahmā, Viṣṇu, Śiva)
ब्रह्मविष्णुशिवाधिपाः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + शिव (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (enumerative determinative): ब्रह्म-विष्णु-शिवानाम् अधिपाः (presiding deities: Brahmā, Viṣṇu, Śiva)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
समुच्चयम्the combination, aggregate
समुच्चयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमुच्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
परsupreme
पर:
—
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formin compound, stem form
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
—
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formin compound, stem form
प्रबोधकम्that which awakens/reveals
प्रबोधकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + बुध् (धातु) + ण्वुल्/क (कृत्; agentive/causative sense)
Formकृदन्त (agentive/causative adjective), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; qualifies समुच्चयम्
परब्रह्मप्रबोधकम्revealing the Supreme Brahman
परब्रह्मप्रबोधकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + प्र+बुध्→प्रबोधक (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: परब्रह्मणः प्रबोधकम् (revealing the Supreme Brahman)
Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities
B
Brahma
V
Vishnu
S
Shiva
P
Parabrahman

FAQs

It teaches that Brahmā, Viṣṇu, and Śiva function as presiding aspects over a triad, yet their true meaning culminates in awakening knowledge of Parabrahman beyond sectarian division.

By implying that devotion to any of the divine presiders becomes complete when it matures into recognition of the one Supreme Brahman that their combined reality indicates.

The verse uses a technical notion of ‘mātrā’ (measure/unit), echoing Vedic analytical method—classifying principles and then synthesizing them—an approach aligned with śāstric reasoning used across Vedānta and allied disciplines.

←Previous Verse
Next Verse→