Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 36

Sṛṣṭi-varṇana, Bhārata-khaṇḍa-mahātmya, and Jagad-bhūgola

Creation, Glory of Bhārata, and World Geography

Devanagari script

ततो दक्षादिकान्पुत्रान्सृष्टिसाधनतत्परान् । एभिः पुत्रैरिदं व्याप्तं सदेवासुरमानुषम् ॥ ३६ ॥

Transliteration

tato dakṣādikānputrānsṛṣṭisādhanatatparān | ebhiḥ putrairidaṃ vyāptaṃ sadevāsuramānuṣam || 36 ||

Translation

Rồi Ngài sinh ra các người con như Dakṣa và những vị khác, chuyên tâm làm phương tiện cho công cuộc sáng tạo. Nhờ các người con ấy, toàn thế gian này được lan tràn khắp—cùng với chư thiên, a-tu-la và loài người.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kāla/Anantarya (काल/अनन्तर्य)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• दक्ष-आदिकान्: Dakṣa and others
• दक्ष-आदिकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक) + आदिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘दक्षः आदिः येषाम्’ sense (group headed by Dakṣa)

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• सृष्टि-साधन-तत्परान्: devoted to the means of creation
• सृष्टि-साधन-तत्परान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः: सृष्टेः साधने तत्पराः

• एभिः: by these
• एभिः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण (instrument)

• पुत्रैः: by (the) sons
• पुत्रैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• इदम्: this (universe)
• इदम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here as subject with passive

• व्याप्तम्: pervaded/filled
• व्याप्तम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्याप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)

• स-देव-असुर-मानुषम्: together with gods, demons, and humans
• स-देव-असुर-मानुषम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गसदृश) + देव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्; ‘स-’ = ‘सहित’ (with)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Daksha
• Devas
• Asuras
• Manushyas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents creation as an orderly, purposeful expansion through appointed progenitors (like Dakṣa), implying that cosmic diversity (devas, asuras, humans) arises within a structured dharmic framework rather than randomness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By showing that all classes of beings arise within one creation, it supports a bhakti vision where devotion can be directed to the Supreme across all worlds and conditions—no being is outside the divine order that devotion seeks to understand and transcend.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Genealogical and cosmological mapping used in Purāṇic tradition supports Itihāsa-Purāṇa style instruction and aids ritual context (who the prajāpatis are, how beings are classified), though no specific Vedāṅga technique (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is directly taught in this verse.