Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 80

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

Devanagari script

अपोशाने वाचमने अद्यद्रव्येषु च द्विजः । शब्द न कारयेद्विप्रस्तं कुर्वन्नारकी भवेत् ॥ ८० ॥

Transliteration

apośāne vācamane adyadravyeṣu ca dvijaḥ | śabda na kārayedviprastaṃ kurvannārakī bhavet || 80 ||

Translation

Khi làm āpośana (nhấp nước tịnh hóa), khi làm vācāmana (súc miệng), và khi đang chạm vào vật bất tịnh, người hai lần sinh (dvija) không nên thốt lời; ai làm vậy sẽ đáng rơi vào cảnh giới địa ngục.

Word by Word

• अपोशाने: at the apośāna rite (sipping water)
• अपोशाने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अपोशान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (locative)

• वाचमने: at ācamana (sipping for purification)
• वाचमने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वाचमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• अद्यद्रव्येषु: in edible substances/foods
• अद्यद्रव्येषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अद्य (प्रातिपदिक) + द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभाव: अद्य (eatable) + द्रव्य; अधिकरण

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• द्विजः: a twice-born (Brahmin)
• द्विजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता

• शब्दम्: a sound/utterance
• शब्दम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• कारयेत्: should cause/produce
• कारयेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: णिच्-प्रयोजक (causative), विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should cause/make (to be done)’

• विप्रस्तम्: (something) pertaining to a Brahmin (text uncertain)
• विप्रस्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + स्त (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘विप्र-स्त’ = ब्राह्मणोचित/विप्रसम्बद्ध (reading uncertain); विशेषण

• तम्: that
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; कर्म

• कुर्वन्: doing (it)
• कुर्वन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक

• नारकी: hell-bound person
• नारकी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-सम्बन्धी विशेष्य (predicate nominative)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘would become’

Speaker

Narada (teaching dharma/ācāra in dialogue context with the Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that purity is not only physical but also verbal and mental; during purificatory acts, disciplined silence safeguards sanctity and prevents ritual fault (doṣa).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By insisting on careful conduct during cleansing rites, it supports bhakti through reverence and attentiveness—treating purification as service and preparation for worship rather than a casual act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa/Smārta-vidhi (ritual procedure) and śauca-ācāra: the practical rule that one should maintain silence while performing ācamana/āpośana and while in a state of contact with impurity.