Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 14

Gṛhastha-praveśa: Vivāha-bheda, Ācāra-śauca, Śrāddha-kāla, and Vaiṣṇava-lakṣaṇa

Devanagari script

भर्त्तृपुत्रेषु या नारी सर्वदा निष्ठुरा भवेत् । परानुकूलिनी या च सर्वथा तां परित्यजेत् ॥ १४ ॥

Transliteration

bharttṛputreṣu yā nārī sarvadā niṣṭhurā bhavet | parānukūlinī yā ca sarvathā tāṃ parityajet || 14 ||

Translation

Người nữ nào luôn khắc nghiệt với các con trai của chồng, và người nữ nào hoàn toàn ngả theo kẻ khác ngoài gia đình, thì phải dứt bỏ nàng bằng mọi cách.

Word by Word

• भर्तृपुत्रेषु: among the husband’s sons/step-sons
• भर्तृपुत्रेषु: अधिकरण (अधि/Locative)
• Type: Noun
• Root: भर्तृपुत्र (प्रातिपदिक) = भर्तृ + पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)

• या: who
• या: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)

• नारी: woman
• नारी: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वदा: always
• सर्वदा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• निष्ठुरा: harsh/cruel
• निष्ठुरा: कर्ता-विशेषण (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निष्ठुर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of नारी)

• भवेत्: should be/may become
• भवेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• परानुकूलिनी: one who is compliant/pleasing to others
• परानुकूलिनी: कर्ता-विशेषण (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: परानुकूलिनी (प्रातिपदिक) = पर + अनुकूलिनी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (others’ favor-inclined); विशेषण (of नारी)

• या: who
• या: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• सर्वथा: in every way/entirely
• सर्वथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• परित्यजेत्: should abandon/leave
• परित्यजेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु) उपसर्गः परि-
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गयुक्त

Speaker

Narada (as a dharma-instructor in the Narada Purana narrative frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames household life (gṛhastha-dharma) as a field for practicing fairness, protection, and integrity—warning that persistent cruelty within the family and disloyal alignment with outsiders destroys dharma and domestic harmony.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing ethical discipline at home: steadiness, non-cruelty, and loyalty are presented as foundations that support sattva and make one fit for sustained Vishnu-bhakti; devotion is not isolated from daily conduct.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it is primarily dharma-nīti—practical guidance for household conduct rather than a technical science.