Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 13

Pūrṇimā-vrata (Lakṣmī–Nārāyaṇa-vrata): Observance, Moon Arghya, and Annual Udyāpana

Devanagari script

पौर्णमास्यां निराहारः स्थित्वा देव तवाज्ञया । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष परेऽह्नि शरणं भव ॥ १३ ॥

Transliteration

paurṇamāsyāṃ nirāhāraḥ sthitvā deva tavājñayā | bhokṣyāmi puṇḍarīkākṣa pare'hni śaraṇaṃ bhava || 13 ||

Translation

“Vào ngày rằm, lạy Chúa, con sẽ ở trong trạng thái nhịn ăn theo thánh lệnh của Ngài. Ôi Đấng Mắt Sen, con sẽ thọ thực vào ngày hôm sau—xin Ngài làm nơi nương tựa của con.”

Word by Word

• पौर्णमास्याम्: on the full-moon day
• पौर्णमास्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पौर्णमासी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘on the full-moon day’

• निराहारः: without food (fasting)
• निराहारः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर् + आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (निराहारः = without food/fasting)

• स्थित्वा: having remained
• स्थित्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), ‘having remained/stood’

• देव: O deity
• देव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• आज्ञया: by (your) command
• आज्ञया: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘by/according to (your) command’

• भोक्ष्यामि: I will eat
• भोक्ष्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• पुण्डरीकाक्ष: O lotus-eyed one
• पुण्डरीकाक्ष: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुण्डरीक + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहि (पुण्डरीकाक्षः = whose eyes are like lotuses)

• परे: on the next
• परे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘on the next’ (qualifies अह्नि)

• अह्नि: day
• अह्नि: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma/Predicative (कर्म/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘refuge’ (predicate object with भवा)

• भव: be (become)
• भव: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

Devotee addressing Vishnu (Puṇḍarīkākṣa) within the vrata-narrative context

Vrata Kalpa

Vrata: Paurṇimā-vrata (full-moon fast)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames fasting (upavāsa) on Paurṇamāsī as an act of obedience and surrender, culminating in taking Viṣṇu (Puṇḍarīkākṣa) as one’s sole refuge.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as faithful compliance with the Lord’s will—fasting by His command—and heartfelt śaraṇāgati (seeking refuge) while performing the vow.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual-time discipline (kāla-niyama): observing a Paurṇamāsī fast and performing the next-day eating (parāhṇa/pare 'hni bhojana) as the prescribed completion of the vrata.