Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 52

Dvādaśī-vrata: Month-by-month Viṣṇu Worship and the Year-End Udyāpana

Devanagari script

विपापो ह्यश्वमेधानामष्टानां फलमाप्नुयात् । ज्येष्टमासे सिते पक्षे द्वादश्यामुपवासकृत् ॥ ५२ ॥

Transliteration

vipāpo hyaśvamedhānāmaṣṭānāṃ phalamāpnuyāt | jyeṣṭamāse site pakṣe dvādaśyāmupavāsakṛt || 52 ||

Translation

Ai giữ chay (upavāsa) vào ngày Dvādaśī của nửa tháng sáng trong tháng Jyeṣṭha sẽ được sạch tội và đạt công đức ngang với tám lễ tế Aśvamedha.

Word by Word

• विपापः: sinless / freed from sin
• विपापः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि+पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘free from sin’

• हि: indeed
• हि: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle; emphasis/indeed)

• अश्वमेधानाम्: of Aśvamedha sacrifices
• अश्वमेधानाम्: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अश्वमेध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• अष्टानाम्: of eight
• अष्टानाम्: सम्बन्ध (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘of eight’

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘should attain’

• ज्येष्ठमासे: in the month of Jyeṣṭha
• ज्येष्ठमासे: अधिकरण (Locative time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठमास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्येष्ठस्य मासः)

• सिते: in the bright
• सिते: अधिकरण (Locative qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in the bright (fortnight)’ (agreeing with पक्षे)

• पक्षे: fortnight
• पक्षे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• द्वादश्याम्: on the twelfth day
• द्वादश्याम्: अधिकरण (Locative time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• उपवासकृत्: one who performs fasting
• उपवासकृत्: कर्ता (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उपवास + कृ (प्रातिपदिक + धातु)
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (agent-noun); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपवासं करोति इति (कर्म-तत्पुरुष)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: Dvādaśī-vrata (Jyeṣṭha Śukla Dvādaśī upavāsa)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Aśvamedha
• Jyeṣṭha
• Śukla Pakṣa
• Dvādaśī

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates a simple, accessible vrata—fasting on Jyeṣṭha Śukla Dvādaśī—as a powerful purifier, declaring it capable of removing sin and granting merit comparable to major Vedic sacrifices.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By valuing a disciplined observance (upavāsa on an auspicious tithi) over costly ritual grandeur, the verse supports the Purāṇic ethic that sincere devotional practice and self-restraint can yield immense spiritual fruit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It uses calendrical/tithi computation—month (Jyeṣṭha), fortnight (Śukla Pakṣa), and lunar day (Dvādaśī)—reflecting Jyotiṣa-style time-reckoning applied to vrata timing.