Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 42

Dvādaśī-vrata: Month-by-month Viṣṇu Worship and the Year-End Udyāpana

Devanagari script

अनेन धान्य दानेन प्रीतो भव जगद्गुरो । एवं कृत्वा व्रतं सम्यक् सर्वपापविवर्जितः ॥ ४२ ॥

Transliteration

anena dhānya dānena prīto bhava jagadguro | evaṃ kṛtvā vrataṃ samyak sarvapāpavivarjitaḥ || 42 ||

Translation

Ô Bậc Thầy của thế gian, xin Ngài hoan hỷ trước sự bố thí ngũ cốc này. Thực hành trọn vẹn lời thệ nguyện như vậy đúng pháp, người ấy được lìa sạch mọi tội lỗi.

Word by Word

• अनेन: by this
• अनेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• धान्य-दानेन: by the gift of grain
• धान्य-दानेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धान्य (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• प्रीतः: pleased
• प्रीतः: सम्बोधन-विशेषण (Vocative qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बोधनार्थे विशेषण-प्रयोगः (हे जगद्गुरो)

• भव: be (become)
• भव: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• जगत्-गुरो: O teacher of the world
• जगत्-गुरो: सम्बोधन (Address/Vocative)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: क्रियाविशेषण (Adverbial to implied result)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त/अव्ययभाव)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया

• व्रतम्: the vow
• व्रतम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• सम्यक्: properly, completely
• सम्यक्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)

• सर्व-पाप-विवर्जितः: free from all sins
• सर्व-पाप-विवर्जितः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier; implied 'he becomes')
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + वि + वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; (सर्वेभ्यः पापेभ्यः विवर्जितः) कर्तरि/भावे विशेषणम् (फल-निर्देशः)

Speaker

Narada (in dialogue context with Sanatkumara tradition; instructional narration on vrata and dāna)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: shanta (peace)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that annadāna (gift of grain/food) offered with reverence and as part of a properly completed vrata pleases the divine “world-teacher” and becomes a direct means for purification from sinful demerit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as pleasing the Lord/Guru of the world through a concrete devotional act—charity joined to disciplined observance—showing devotion as lived service (sevā) rather than mere sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The emphasis is on correct ritual execution—“samyak” performance of a vrata—reflecting practical Kalpa (the Vedāṅga concerned with ritual procedure and vows) rather than grammar or astrology.