Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 104

Pāpa-bheda, Naraka-yātanā, Mahāpātaka-vicāra, Atonement Limits, Daśa-vidhā Bhakti, and Gaṅgā as Final Remedy

Devanagari script

प्रासप्रोता हलैर्भिन्ना आर्त्तरावविराविणः । अत्युष्णतैलपाकेऽतितप्यन्ते भृशदारुणे ॥ १०४ ॥

Transliteration

prāsaprotā halairbhinnā ārttarāvavirāviṇaḥ | atyuṣṇatailapāke'titapyante bhṛśadāruṇe || 104 ||

Translation

Bị đâm xuyên bởi giáo mác và bị xẻ đôi bởi lưỡi cày, gào thét trong đau đớn tột cùng, họ bị tra tấn dữ dội—bị luộc trong dầu cực nóng—trong một hình phạt khủng khiếp nhất.

Word by Word

• प्रास-प्रोताः: pierced by spears
• प्रास-प्रोताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रास (प्रातिपदिक) + प्रोत (प्रु/प्रो-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तृतीया/करण-तत्पुरुषार्थे (प्रासेन प्रोताः = speared)

• हलैः: with ploughs
• हलैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: हल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• भिन्नाः: split/cleft
• भिन्नाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भिद् (धातु) → भिन्न (क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त past passive participle

• आर्त-राव-विराविणः: uttering distressed cries
• आर्त-राव-विराविणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आर्त (प्रातिपदिक) + राव (प्रातिपदिक) + विराविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (आर्तः रावः यस्य/येषां ते)

• अति-उष्ण-तैल-पाके: in the boiling of extremely hot oil
• अति-उष्ण-तैल-पाके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अति (अव्यय) + उष्ण (प्रातिपदिक) + तैल (प्रातिपदिक) + पाक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अत्युष्णस्य तैलस्य पाकः)

• अति-तप्यन्ते: are tormented/burn intensely
• अति-तप्यन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; उपसर्ग: अति-

• भृश-दारुणे: in the exceedingly dreadful (state)
• भृश-दारुणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: भृश (अव्यय/प्रातिपदिक) + दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारय (भृशं दारुणः) विशेषणम् (पाके इति पदस्य)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: raudra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It underscores karma-phala: harmful, adharmic actions ripen into intense suffering, urging restraint, repentance (prāyaścitta), and a dharmic life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By vividly showing the terror of naraka-born suffering, it indirectly motivates turning toward sattva, dharma, and ultimately Vishnu-bhakti as a refuge from the results of sin.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga is taught in this verse; it functions as dharma-śāstra style instruction about moral causality (karma) and the need for corrective observances (vrata/prāyaścitta) in practice.